Kahf surasi — Oyat 79

Kalimalarning ma'nolari:

• Maso'kin — kambag'al, ojiz kishilar.
• G'asban — zo'rlik bilan, majburan, nohaq ravishda.

Tafsir:

Bu oyatda Xizr alayhissalom Muso alayhissalomga kemani teshishdagi hikmatni bayon qilmoqda. U shunday dedi: "Kemaga kelsak, u dengizda mehnat qilib, rizq-ro'z topib yuruvchi kambag'al kishilarning edi. Men uni ayblik holga keltirishni — ya'ni unda bir nuqson paydo qilishni xohladim. Chunki ularning oldida (yoki ortida) har bir sog'lom va yaroqli kemani zo'rlik bilan tortib oluvchi bir podshoh bor edi. Agar kema sog'lom bo'lsa, u uni egasidan majburan tortib olardi. Ammo men uni ayblik qilib qo'yganim uchun, podshoh uni olmasdan qoldiradi va kambag'al kishilar o'z kemalarini saqlab qolishadi."

Bu bilan Xizr alayhissalom kambag'al musulmonlarning mol-mulkini zolim podshohning jabridan himoya qilishni niyat qilgan edi. U kema egalarining manfaatini ko'zlab, kichik bir zararni katta foyda bilan almashtirdi.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Alloh taolo bandalarining manfaatini biluvchi va ularni himoya qiluvchidir. Ba'zan ko'rinishida zarar bo'lib tuyulgan narsa, aslida katta foyda va himoya bo'lishi mumkin.
2. Inson o'zidan oldin ko'rmagan hikmatlarni Allohning bilimi bilan amalga oshirish mumkin. Xizr alayhissalomning qilgan ishlari bizga Allohning ilmiga va hikmatiga to'liq ishonishni o'rgatadi.
3. Zolim va jabr qiluvchi hukmdorlardan Allohning avliyolari orqali himoya qilinishi — Islomda zaif va kambag'allarning haqini himoya qilish ulug' fazilatdir.
4. Musulmon kishi o'z mol-mulkini zolimlardan asrash uchun oqilona tadbirlar ko'rishi joizdir, hatto bu ba'zi bir kichik zararlarni keltirib chiqarsa ham.
5. Bu qissa bizga sabr qilishni va hikmatli ishlarning natijasini faqat Alloh bilishini, bandaning esa o'z vaqtida faqat yaxshilikni ko'rishini o'rgatadi.