کہف سۈرىسى — ئايەت 78

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• فِرَاقُ: ئايرىلىش، جۇدا بولۇش.
• بَيْنِي وَبَيْنِكَ: مەن بىلەن سېنىڭ ئاراڭدىكى.
• سَأُنَبِّئُكَ: ساڭا خەۋەر بېرىمەن، ساڭا ئېيتىپ بېرىمەن.
• تَأْوِيلِ: ئەمەلىي مەنىسى، ھەقىقىي ئىزاھاتى، ئاقىبىتى.
• مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا: سەن چىدىيالمايدىغان ئىشلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

خىزىر ئەلەيھىسسالام مۇسا ئەلەيھىسسالامغا: «مانا بۇ مەن بىلەن سېنىڭ ئاراڭدىكى ئايرىلىش ۋاقتى»، دېدى. يەنى بۇنىڭدىن كېيىن سەن بىلەن بىللە بولالمايمەن. ئاندىن ئۇ: «سەن چىدىيالماي ئىنكار قىلغان ئىشلارنىڭ ھەقىقىي مەنىسىنى، ئاقىبىتىنى ۋە ھېكمىتىنى ساڭا ئېيتىپ بېرىمەن»، دېدى.

خىزىر ئەلەيھىسسالام مۇسا ئەلەيھىسسالام بىلەن بىللە سەپەر قىلغان مەزگىلدە ئۈچ ئىش قىلغان ئىدى: كېمىنى تېشىش، بىر يىگىتنى ئۆلتۈرۈش ۋە بىر شەھەردە تامنى رەتلەش. مۇسا ئەلەيھىسسالام ھەر قېتىم بۇ ئىشلارغا سەۋر قىلالماي سوئال سورىغان ۋە ئىنكار قىلغان ئىدى. خىزىر ئەلەيھىسسالام ھەر قېتىم: «مەن ساڭا ئەسلىدە: سەن مېنىڭ بىلەن بىللە سەۋر قىلالمايسەن، دېمىدىممۇ؟» دەپ ئەسكەرتكەن ئىدى. ئاخىرىدا، ئۈچىنچى قېتىملىق سوئالدىن كېيىن، خىزىر ئەلەيھىسسالام ئايرىلىش ۋاقتى كەلگەنلىكىنى ئېلان قىلدى ۋە بۇ ئىشلارنىڭ ھەقىقىي ھېكمىتىنى ئېيتىپ بېرىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

بۇ ئايەتتىن ئالىمىز:

• سەۋر قىلىش ۋە چىداملىق بولۇش ئىلىم ئۆگىنىش ۋە ھەقىقەتنى چۈشىنىشتە ناھايىتى مۇھىم.
• ئاللاھنىڭ ھېكمىتى چەكسىز، بەزى ئىشلارنىڭ يوشۇرۇن مەنىسى ۋە پايدىسى بولۇشى مۇمكىن، بىز ئۇنى دەرھال چۈشەنمەسلىكىمىز مۇمكىن.
• ئىلىم ئۆگىنىشتە ئەدەپ ۋە سەۋر-تاقەت بولۇش كېرەك. ئۇستازغا ھۆرمەت قىلىش ۋە ئۇنىڭ ئەمەلىيىتىگە ئالدىراپ ھۆكۈم چىقارماسلىق لازىم.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ھەقىقەتنى ئىزدەشتە سەۋر قىلىش، ئىلىم ئۆگىنىشتە تەۋەززۇئ قىلىش ۋە ئاللاھنىڭ ھېكمىتىگە ئىشىنىش مۇئمىننىڭ ئەڭ گۈزەل خىسلەتلىرىدىندۇر. ئاللاھ تائالا بىزنى سەۋر قىلغۇچىلاردىن قىلسۇن ۋە ئىلىمىمىزنى زىچايلايسۇن.