Sura Al-Baqara — Aya 178

Maana ya Maneno:

• Al-Qisas: Kisasi cha sawa, yaani kumfanyia mwuaji kile alichofanya kwa mwathirika (kuuawa).
• Al-'Afw: Kusamehe, yaani wale walio na haki ya kisasi wakisamehe na kuridhika na diya (fidia ya fedha).
• Diya: Kiasi maalum cha fedha anacholipa mwuaji badala ya kuuawa kisasi.
• Al-I'tidaa: Kuvuka mipaka, yaani kufanya dhulma baada ya kusamehewa.

Ufafanuzi wa Aya:

Enyi mlioamini kwa Mwenyezi Mungu na kumfuata Mtume wake! Mwenyezi Mungu amewafaradhia kuchukua kisasi kwa wale wanaoua kwa makusudi na kwa dhulma, kwa kumfanyia mwuaji kile alichofanya kwa mwathirika. Kisasi hiki kinatakiwa kiwe sawa na usawa: mtu huru atauawa kwa mtu huru, mtumwa atauawa kwa mtumwa, na mwanamke atauawa kwa mwanamke.

Lakini kama mwathirika kabla ya kufa kwake, au walio na haki ya damu (warithi wa mwathirika) wakisamehe mwuaji na kuridhika na kuchukua diya (fidia ya fedha) badala ya kisasi, basi wafuate mwuaji kwa njia nzuri, wasimdhulumu wala kumnyanyasa, na mwuaji naye alipe diya kwa wema, bila kuchelewesha wala kupunguza kiasi chake.

Hii ruhusa ya kusamehe na kuchukua diya ni mwepesi kutoka kwa Mola wenu na rehema kwenu, kwa sababu ummah huu umepewa uhuru wa kuchagua kati ya kisasi na diya, jambo ambalo halikuwepo kwa mataifa yaliyotangulia. Kwa hiyo mwenye kuvuka mipaka baada ya kusamehewa na kukubali diya, kwa mfano kumuua mwuaji baada ya kusamehewa, au kumuua mtu mwingine asiyehusika, basi atapata adhabu chungu kwa tendo lake hilo, ama duniani kwa kuchukuliwa kisasi, ama ahera kwa kuadhibiwa kwa moto wa Jahannam.

Faida Zinazotokana na Aya:

1. Hifadhi ya Uhai: Sheria ya kisasi inalinda jamii na kuzuia mauaji, kwa sababu kila mtu anajua kwamba atakulipia kwa gharama kubwa ikiwa ataua.
2. Usawa na Haki: Aya inasisitiza usawa katika kuchukua haki, kwamba kila mtu anachukuliwa kisasi sawa na kile alichofanya, bila kubagua kati ya mtu huru na mtumwa, wala mwanamume na mwanamke.
3. Rehema na Msamaha: Uislamu unafungua mlango wa msamaha na upatanisho kwa kukubali diya, jambo linalopunguza chuki na kudumisha uhusiano wa kijamii.
4. Kujenga Tabia Njema: Aya inafundisha wafuasi wake kufuata njia nzuri katika kudai haki zao, na kuwafundisha wanaodaiwa kulipa kwa wema na uadilifu, jambo linaloimarisha maadili ya jamii.
5. Urahisi wa Sheria za Kiislamu: Aya inaonyesha kwamba Mwenyezi Mungu ametupatia mwepesi na rehema kwa kuturuhusu kuchagua kati ya kisasi na diya, tofauti na mataifa yaliyotangulia ambayo walikuwa na masharti magumu.
6. Onyo kwa Wavukaji Mipaka: Kila mwenye kuvuka mipaka ya Mwenyezi Mungu baada ya kusamehewa atapata adhabu, jambo linalothibitisha kwamba haki za watu hazipuuzwi na kwamba Mwenyezi Mungu ni Mwenye kuadhibu kwa ukali.