بقرہ · 178/286
ترجمو لکڻ — سوره بقرہ
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى ۖ الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْأُنثَىٰ بِالْأُنثَىٰ ۚ فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ ۗ ذَٰلِكَ تَخْفِيفٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ۗ فَمَنِ اعْتَدَىٰ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ ۝١٧٨
Yaaa ayyuhal lazeena aamanoo kutiba alaikumul qisaasu fil qatlaa alhurru bilhurri wal`abdu bil`abdi wal unsaa bil unsaa; faman `ufiya lahoo min akheehi shai`un fattibaa`um bilma`roofi wa adaaa`un ilaihi bi ihsaan; zaalika takhfeefum mir rahbikum wa rahmah; famani` tadaa ba`da zaalika falahoo `azaabun aleem
📖 سنڌيءَ ۾
اي مؤمنؤ خون ٿيلن بابت اوھان تي بدلي وٺڻ ۾ برابري لازم ڪئي ويئي، (جئن ته) آجي جي عيوض آجو ٻانھي جي عيوض ٻانھو ۽ زال جي عيوض زال آھي، پوءِ جنھن کي سندس ڀاءُ جي طرفان ڪجھ ڇڏيو وڃي ته پوءِ (خون بھا وٺڻ ۾) چڱيءَ ريت سان (ان جي) پويان پوڻ گھرجي ۽ ان (وارث) ڏانھن (خون جي بھا) چڱيءَ ريت سان پھچائڻ گھرجي، اِھو (حڪم) اوھان جي پالڻھار وٽان ھلڪائي ۽ ٻاجھ آھي، پوءِ جيڪو ھن (حڪم) کانپوءِ حد کان لنگھندو تنھن لاءِ ڏکوئيندڙ عذاب آھي.

M Mishary Rashid Alafasy ✓
M Mahmoud Khalil Al-Husary ✓
A Abdurrahman As-Sudais ✓
M Mohamed Siddiq Al-Minshawi ✓
A Abdul Basit Abdul Samad ✓
A Ali Al-Hudhaify ✓
A Ahmed ibn Ali al-Ajamy ✓
A Abu Bakr Ash-Shaatree ✓
M Muhammad Ayyoub ✓
A Abdullah Basfar ✓
A Abdullah Al-Juhani ✓
M Maher Al Muaiqly ✓
0:00
0:00
📜

ترجمو — Tafsir

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

* الْقِصَاصُ: قصاص جو مطلب آهي برابر بدلو وٺڻ، يعني جيئن جرم ڪيو ويو آهي، اهڙي ئي سزا ڏيڻ.

* الْحُرُّ بِالْحُرِّ: آزاد جي بدلي آزاد کي قتل ڪرڻ.

* الْعَبْدُ بِالْعَبْدِ: ٻانهي جي بدلي ٻانهي کي قتل ڪرڻ.

* الْأُنثَىٰ بِالْأُنثَىٰ: عورت جي بدلي عورت کي قتل ڪرڻ.

* فَمَنْ عُفِيَ لَهُ: پوءِ جنهن کي معاف ڪيو ويو.

* مِنْ أَخِيهِ: سندس ڀاءُ (مقتول جو وارث) کان.

* شَيْءٌ: ڪا به شيءِ (يعني قصاص جو ڪجهه حصو).

* فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ: پوءِ (ديت جو) مطالبو نيڪي ۽ سهڻي طريقي سان ڪرڻ.

* وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ: ۽ (قاتل طرفان) کيس (ديت) چڱي طرح ادا ڪرڻ.

* تَخْفِيفٌ: هلڪائي.

* رَحْمَةٌ: ٻاجهه.

* فَمَنِ اعْتَدَىٰ: پوءِ جنهن حد کان وڌيو.

* عَذَابٌ أَلِيمٌ: ڏکوئيندڙ عذاب.

2) تفسير:

اي ايمان وارؤ! الله تعاليٰ توهان تي قتل جي معاملي ۾ قصاص (برابر بدلو) فرض ڪيو آهي. ان جو مطلب اهو آهي ته جيڪڏهن ڪو ماڻهو ڄاڻي واڻي ۽ ظلم سان ڪنهن کي قتل ڪري ٿو، ته ان قاتل کي ساڳي ئي سزا ڏني وڃي. ان ۾ برابري جو خيال رکڻ ضروري آهي: آزاد جي بدلي ۾ آزاد، ٻانهي جي بدلي ۾ ٻانهي، ۽ عورت جي بدلي ۾ عورت کي قتل ڪيو ويندو.

پر جيڪڏهن مقتول پنهنجي موت کان اڳ قاتل کي معاف ڪري ڇڏي، يا مقتول جا وارث قاتل کان ديت (هڪ مقرر ٿيل مال جي رقم) وٺي کيس معاف ڪرڻ تي راضي ٿي وڃن، ته پوءِ معاف ڪرڻ واري تي لازم آهي ته هو قاتل کان ديت جو مطالبو سهڻي ۽ نيڪ طريقي سان ڪري، نه ته تڪليف ڏئي ۽ نه ئي طعنا ڏئي. ۽ قاتل تي لازم آهي ته هو ديت وارثن کي چڱي طرح، بنا ڪنهن دير ۽ بنا ڪنهن گهٽتائي جي ادا ڪري. اهو معاف ڪرڻ ۽ ديت وٺڻ توهان جي رب طرفان هڪ هلڪائي ۽ ٻاجهه آهي، ڇاڪاڻ ته ان ۾ توهان لاءِ آساني ۽ فائدو آهي. پوءِ جيڪو شخص معاف ڪرڻ ۽ ديت قبول ڪرڻ کان پوءِ به حد کان وڌي ۽ قاتل کي قتل ڪري ڇڏي، يا ڪنهن ٻئي کي نشانو بڻائي، ته ان لاءِ الله وٽ ڏکوئيندڙ عذاب آهي.

3) فائدا ۽ سبق:

* انصاف ۽ برابري: هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته اسلام ۾ انصاف ۽ برابري جو بنياد مضبوط آهي. هر ظالم کي ان جي ظلم جي سزا ملڻ گهرجي، پر ان ۾ به انصاف جو خيال رکڻ ضروري آهي.

* معافي ۽ رحم جي ترغيب: الله تعاليٰ قصاص جو حڪم ڏيڻ سان گڏ معافي ۽ ديت وٺڻ جو به رستو کليل رکيو آهي. هي ٻڌائي ٿو ته اسلام رحم ۽ ٻاجهه جو مذهب آهي. معاف ڪرڻ ۽ ٻئي کي زندگي جو موقعو ڏيڻ هڪ وڏي نيڪي آهي.

* حسن سلوڪ جي تعليم: ديت وٺڻ ۽ ڏيڻ ۾ به چڱي ۽ سهڻي طريقي جي تعليم ڏني وئي آهي. معاف ڪرڻ وارو تڪليف نه ڏئي ۽ قاتل ديت ادا ڪرڻ ۾ دير نه ڪري. اهو ئي اسلامي معاشرو آهي جتي ماڻهو هڪ ٻئي سان حسن سلوڪ ڪن.

* هلڪائي ۽ ٻاجهه: هي حڪم پوئينن امتن (يهودين ۽ عيسائين) جي مقابلي ۾ هن امت لاءِ هڪ هلڪائي ۽ ٻاجهه آهي. پوئينن تي يا ته صرف قصاص لازم هو يا صرف ديت، پر هن امت کي ٻنهي مان اختيار ڏنو ويو آهي.

* حد کان وڌڻ جي مذمت: جيڪو الله جي مقرر ڪيل حدن کان وڌي ٿو، اهو ظلم ڪري ٿو ۽ ان لاءِ ڏکوئيندڙ عذاب آهي. اهو اسان کي سيکاريندي آهي ته الله جي حڪمن جي پيروي ڪرڻ ۾ ئي اسان جي ڀلائي آهي.



📜 آيت 176-180 — سوره بقرہ

176ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ نَزَّلَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ ۗ وَإِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِي الْكِتَابِ لَفِي شِقَاقٍ بَعِيدٍ
اِھو ھِن ڪري (آھي) جو الله سچ سان ڪتاب (توريت) لاٿو، ۽ جن ڪتاب بابت تڪرار ڪيو سي ضرور وڏي ڦيٽي ۾ آھن.
177۞ لَّيْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَىٰ حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَىٰ وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا ۖ وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ ۗ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ
اوڀر ۽ اولھ ڏانھن اوھان جو پنھنجن مُنھَن کي ڦيرائڻ ڪا چڱائي نه آھي پر (اصل) چڱائي (ان لاءِ) آھي جنھن الله ۽ قيامت جي ڏينھن ۽ ملائڪن ۽ ڪتابن ۽ پيغمبرن کي مڃيو، ۽ جنھن (ماڻھوءَ پنھنجو) مال اُن جي پيار ھوندي (به) مٽيءَ وارن ۽ ڇورن ۽ مسڪينن ۽ مسافرن ۽ سوال ڪندڙن کي ۽ ٻانھَن جي گردنين (آجي ڪرڻ) ۾ ڏنو، ۽ نماز پڙھيائين ۽ زڪوٰة ڏنائين، ۽ (اُھي ماڻھو جي) جڏھن انجام ڪندا آھن تڏھن پنھنجو انجام پاڙيندا آھن، ۽ سڃائيءَ ۽ اوکائيءَ ۾ ۽ جنگ مھل صبر ڪرڻ وارا آھن، اِھي سچا آھن، ۽ اِھي ئي پرھيزگار آھن.
178يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى ۖ الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْأُنثَىٰ بِالْأُنثَىٰ ۚ فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ ۗ ذَٰلِكَ تَخْفِيفٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ۗ فَمَنِ اعْتَدَىٰ بَعْدَ ذَٰلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ
اي مؤمنؤ خون ٿيلن بابت اوھان تي بدلي وٺڻ ۾ برابري لازم ڪئي ويئي، (جئن ته) آجي جي عيوض آجو ٻانھي جي عيوض ٻانھو ۽ زال جي عيوض زال آھي، پوءِ جنھن کي سندس ڀاءُ جي طرفان ڪجھ ڇڏيو وڃي ته پوءِ (خون بھا وٺڻ ۾) چڱيءَ ريت سان (ان جي) پويان پوڻ گھرجي ۽ ان (وارث) ڏانھن (خون جي بھا) چڱيءَ ريت سان پھچائڻ گھرجي، اِھو (حڪم) اوھان جي پالڻھار وٽان ھلڪائي ۽ ٻاجھ آھي، پوءِ جيڪو ھن (حڪم) کانپوءِ حد کان لنگھندو تنھن لاءِ ڏکوئيندڙ عذاب آھي.
179وَلَكُمْ فِي الْقِصَاصِ حَيَاةٌ يَا أُولِي الْأَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
اي ڌيان وارؤ اوھان لاءِ قصاص (وٺڻ) ۾ حياتي آھي ته مانَ اوھين پرھيزگاري ڪريو.
180كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِن تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ ۖ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ
جڏھن اوھان مان (ڪنھن) ھڪ کي موت ويجھو ٿئي (اُھو) جيڪڏھن (ڪُجھ) مال ڇڏي ته تڏھن اوھان تي ماءُ پيءُ ۽ مِٽن لاءِ چڱائيءَ سان وصيّت ڪرڻ لازم ڪئي ويئي، اِھو پرھيزگارن تي لازم آھي.
بقرہقرآن فهرست
286آيت
MedinanRevelation
178آيت

ترجمو — بقرہ 178

سوره بقرہ آيت 178 - پڙهو, ٻڌو, ترجمو, سنڌي : اي مؤمنؤ خون ٿيلن بابت اوھان تي بدلي وٺڻ ۾…

سوره آيت 178/286 — سوره بقرہ البقرة (Medinan). پڙهو ٻڌو ترجمو (سنڌي). ٻڌو: سوره بقرہ ٻڌو, سوره بقرہ ترجمو, سوره بقرہ mp3, سوره بقرہ pdf. آيت 176–180. سنڌيءَ ۾: اردو.





قرآن ڪريم


Monday, September 28, 2026

Don't forget us in your sincere prayers