Suurah Al-Baqarah — Aayad 178

Macnaha Erayada Qaarkood:

• Qisaas: waa in laga asto dembiilaha waxa uu sameeyay, si isku mid ah.
• Cafis: waa in loo dhaafo qofka qaangaarka ah (qaataha) xaqiisa, isagoo ku qanacsan magdhaw (diya).
• Diya: waa maal go'an oo uu bixiyo qaataha si loogu cafiyo.

Tafsiirka Aayadda:

Bilowga aayadda, Ilaahay wuxuu la hadlayaa kuwa rumeeyay Ilaahay iyo Rasuulkiisa, isagoo ku faraya inay ku xisaabtamaan qisaasta dadka la dilo. Qisaastu waa in dembiilaha lagu sameeyo waxa uu sameeyay, si caddaalad ah. Qofka xorta ah waxaa lagu dilaa qof xor ah, addoonkana waxaa lagu dilaa addoon, haweeneydana waxaa lagu dilaa haweeney. Tani waa caddaalad iyo sinnaan, si qofna loogu xadgudbin.

Haddiise qaraabada dhibbanaha (waliyada dhiigga) ay cafiyaan qaataha, oo ay ku qanacaan inay ka qaataan diya (magdhaw dhaqaale), markaas waa inay si fiican oo naxariis leh u dhex maraan arrintooda. Waa in qofka cafiyay uu si quruxsan u dalbado magdhawga, isagoon cidhiidhjin ama dhibin qaataha. Sidoo kale, qaatahu waa inuu si degdeg ah oo hufan u bixiyaa diyada, isagoon dib u dhigin ama ka nusqaamin.

Cafiska iyo qaadashada diyada waa naxariis iyo fudayd ka yimid Ilaahay ummaddan, sababtoo ah waa lagu fududeeyay xaaladdooda. Haddiise qof gabsado xadgudub ka dib cafiska, isagoo dilaya qaataha ama qof kale, ka dib markii la cafiyay oo diyada la qaatay, wuxuu mudan yahay cadaab daran oo xanuun badan, ha ahaato adduunka iyo aakhiraba.

Faa'iidooyinka laga qaadan karo Aayadda:

1. Nolosha waa mid qaali ah: Ilaahay wuxuu farayaa qisaasta si loo ilaaliyo nolosha dadka, taasoo muujinaysa in Islaamku uu si weyn u daryeelo nolosha bini'aadamka.
2. Cafiska waa wanaag: Aayaddu waxay ku dhiirigelinaysaa cafiska iyo naxariista, taasoo keentay in dadku isu naxariistaan oo ay isu cafiyaan, si nabadda bulshada loo ilaaliyo.
3. Caddaaladda iyo sinnaanta: Qisaastu waxay ku salaysan tahay sinnaan, iyadoo qof walba lagu xisaabtami doono waxa uu galay, taasoo xoojinaysa caddaaladda bulshada.
4. Naxariista Ilaahay: Ilaahay wuxuu u fududeeyay ummaddan inay doortaan cafiska iyo diyada, taasoo muujinaysa naxariistiisa iyo raxmaddiisa ku aaddan addoommadiisa.
5. Ka fogaanshaha xadgudubka: Aayaddu waxay uga digaysaa qofkii xadgudba ka dib cafiska, inuu mudan doono cadaab daran, taasoo ku kallifaysa dadka inay ixtiraamaan heshiisyada oo ay ka fogaadaan xumaha.