Yas`aloonaka maazaa yunfiqoona qul maaa anfaqtum min khairin falil waalidaini wal aqrabeena walyataamaa wal masaakeeni wabnis sabeel; wa maa taf`aloo min khairin fa innal laaha bihee `Aleem
📖 Tarjima (O'zbek tilida)
📖 O'zbek tilida
Сендан нимани нафақа қилишни сўрарлар. Сен: «Нафақа қилган яхшилигингиздан ота-оналарга, яқин кишиларга, етимларга, мискинларга ва ватангадоларга бўлсин. Қандай яхшилик қилган бўлсангиз, албатта, Аллоҳ уни билувчидир», деб айт.
🌐 Additional reference in Русский
🌐 Русский
И задают они тебе вопрос: Какой расход им надлежит (на милостыню) издержать? Ответь: "Что вы даете - добрым быть должно, Оно идет родителям, и близким, и сиротам, Тем, кто в нужде, и тем, кто держит путь. И что бы доброе ни совершили вы, Господь всегда тому свидетель".
Min khayr – Yaxshi narsadan, ya'ni halol va pok mol-mulkdan.
Ibn al-sabīl – Yo'lda qolgan musofir, safarda moli tugab, uyidan va yurtidan uzoqda qolgan kishi.
Tafsir:
Ey Muhammad alayhissalom, sahobalaringiz sizdan so'raydilar: "Qanday mol-mulkdan va kimlarga sarf qilishimiz kerak?" Shunda ularga ayting: "Qaysi yaxshi (halol va pok) mol-mulkingizdan sarf qilsangiz, u quyidagilarga bo'lsin: ota-onangizga, yaqin qarindoshlaringizga, yetimlarga, muhtoj va kambag'allarga hamda safarda moli tugab, uyidan uzoqda qolgan musofirlarga. Ey mo'minlar, sizlar qanday yaxshi amal qilsangizlar – xoh u kichik bo'lsin, xoh katta – albatta Alloh taolo buni biluvchidir. Uning ilmidan hech narsa yashirin qolmaydi va sizlarga buning mukofotini to'liq beradi."
Bu oyatda Alloh taolo musulmonlarga nafaqa (xayr-ehson) qilishning yo'l-yo'riqlarini ko'rsatadi. Avval nafaqa qilinadigan molning halol va pok bo'lishi shartligi bayon qilinadi, so'ngra nafaqaning eng avvalo eng yaqin kishilarga – ota-onaga, qarindoshlarga, so'ngra jamiyatdagi eng muhtoj toifalarga – yetimlar, kambag'allar va yo'lda qolgan musofirlarga sarflanishi kerakligi ta'kidlanadi. Keyinchalik bu oyat zakot farz qilingani bilan almashtirilgan, ammo uning ma'naviy ibrati – yaqinlarga yordam berish va Allohning hamma narsadan xabardorligi haqidagi ta'limot – abadiy qoladi.
Foydalar:
Islom dini insonlarni saxovatli va oliyjanob bo'lishga, mol-mulkini faqat o'z manfaatlari uchun emas, balki boshqalarning ehtiyojlarini ham o'ylab sarflashga o'rgatadi.
Nafaqada eng avvalo ota-ona va qarindoshlarning haqqi borligi – oila va qarindoshlik rishtalariga Islomning qanchalik katta ahamiyat berishini ko'rsatadi.
Yetimlar, kambag'allar va musofirlarga yordam berish – jamiyatda o'zaro mehr-oqibat, hamdardlik va ijtimoiy adolatni mustahkamlaydi.
Alloh taoloning har bir yaxshi amaldan xabardor ekanligi – mo'minni riyokorlikdan saqlaydi va ixlos bilan yaxshilik qilishga undaydi, chunki mukofot faqat Allohning huzurida ekanligiga ishonch hosil qiladi.
Bu oyat musulmonlarga mol-mulkining halol bo'lishiga e'tibor berishni o'rgatadi – chunki faqat halol mol bilan qilingan xayr-ehson Alloh huzurida qabul bo'ladi.
Сендан нимани нафақа қилишни сўрарлар. Сен: «Нафақа қилган яхшилигингиздан ота-оналарга, яқин кишиларга, етимларга, мискинларга ва ватангадоларга бўлсин. Қандай яхшилик қилган бўлсангиз, албатта, Аллоҳ уни билувчидир», деб айт.
Одамлар бир миллат эдилар. Бас, Аллоҳ хушхабар ва огоҳлантириш берувчи Набийларни юборди ва уларга одамлар ўртасида, улар ихтилоф қилган нарсаларда ҳукм қилиш учун ҳақ китоб туширди. У тўғрисида ихтилофни очиқ ҳужжатлар келгандан сўнг, кимга берилган бўлса, ўшаларгина ҳаддан ошиб қилдилар. Иймон келтирганларни ҳақ тўғрисида ихтилоф қилган нарсаларида Аллоҳ Ўз изни ила ҳидоятга солади. Аллоҳ кимни хоҳласа, тўғри йўлга бошлайди.
Сендан нимани нафақа қилишни сўрарлар. Сен: «Нафақа қилган яхшилигингиздан ота-оналарга, яқин кишиларга, етимларга, мискинларга ва ватангадоларга бўлсин. Қандай яхшилик қилган бўлсангиз, албатта, Аллоҳ уни билувчидир», деб айт.
Сендан ҳаром ойда уруш қилиш ҳақида сўрайдилар. Сен: «Унда уруш қилиш катта гуноҳ. Аллоҳнинг йўлидан тўсиш, унга куфр келтириш, Масжидул Ҳаромдан тўсиш, унинг аҳлини ундан чиқариш Аллоҳнинг ҳузурида энг катта гуноҳдир. Фитна ўлдиришдан каттароқдир», деб айт. Улар агар қодир бўлсалар, сизларни динингиздан қайтаргунларича сизга қарши уруш қилаверадилар. Сиздан кимки диндан қайтиб, кофир ҳолида ўлиб кетса, ана ўшалар бу дунёю охиратда амали ҳабата бўлганлардир. Ана ўшалар дўзах эгаларидир. Улар унда абадий қолгувчилардир.
SurahQuran.com was founded as a humble effort to serve the Noble Book and the pure Sunnah, to invite people to Allah, and to make the religious sciences accessible according to the methodology of the Quran and Sunnah. We praise and thank Allah for His grace, and we ask Him to accept our work and make it sincere for His noble Face.