Baqara surasi — Oyat 214

Kalimalarning ma’nolari:

• الْبَأْسَاءُ – qashshoqlik, faqirlik va og‘ir iqtisodiy qiyinchiliklar.
• الضَّرَّاءُ – kasallik, jismoniy azob-uqubat va tanadagi zararlar.
• زُلْزِلُوا – qattiq larzaga tushirildilar, turli qo‘rquv va dahshatlar bilan silkitildilar.
• مَثَلُ – o‘xshash holat, o‘rnak bo‘ladigan sinov.

Tafsir:

Ey mo‘minlar! Sizlar hali oldingi ummatlarning boshidan kechirgan og‘ir sinovlarni boshdan kechirmasdan turib, jannatga kirishni o‘ylayapsizmi? Yo‘q, unday emas! Alloh taolo o‘tgan payg‘ambarlar va ularga ergashgan mo‘minlarga ham turli balo-qazolar, qashshoqlik, kasallik va qo‘rquvlarni yuborgan. Ular shu qadar og‘ir sinovlarga duchor bo‘ldilarki, haddan tashqari qiyinchiliklar ularni larzaga soldi. Hatto shu ahvolda payg‘ambar va u bilan birga bo‘lgan mo‘minlar, g‘alaba va yordamni kutish chog‘ida, sabrsizlik bilan: “Allohning yordami qachon keladi?” – deb so‘rashga majbur bo‘ldilar. Ammo Alloh taolo ularga javoban: “Ogoh bo‘linglar! Allohning yordami, albatta, yaqindir” – deb xabar berdi. Ya’ni, sinovlar qanchalik og‘ir bo‘lmasin, Allohning yordami mo‘minlarga yaqindir va u albatta keladi.

Foydalar:

1. Jannatga kirishning yo‘li faqat saodat va rohatdan iborat emas, balki sinovlar va imtihonlardan o‘tish orqali bo‘ladi. Bu haqiqat mo‘minning qalbini mustahkamlaydi va uni sabrga chorlaydi.
2. Qiyinchiliklar va balolar – bu Allohning mo‘minlarga bo‘lgan muhabbatining belgisi bo‘lib, ular orqali banda gunohlaridan poklanadi va darajasi ko‘tariladi.
3. Payg‘ambarlar va solihlar ham og‘ir sinovlarni boshdan kechirganlar. Demak, oddiy mo‘minlar uchun ham sinovlar tabiiy holdir. Bu esa insonga tasalli beradi va uning iymonini mustahkamlaydi.
4. Allohning yordami qachon kelishini so‘rash – bu iymonning zaifligidan emas, balki yordamni intiq bilan kutish va Allohga bo‘lgan ishonchni izhor qilishdir. Alloh taolo esa bandalarining duo va iltijolariga ijobat qilishini va’da qilgan.
5. Ushbu oyat mo‘minlarga umid bag‘ishlaydi: har qanday qiyinchilikdan so‘ng yengillik keladi va Allohning yordami, albatta, yaqindir. Bu e’tiqod insonni umidsizlik va tushkunlikdan saqlaydi.