Sura Al-Bakara — Werset 236

Znaczenie słów:

• لَا جُنَاحَ – nie ma grzechu, nie ma winy.
• مَا لَمْ تَمَسُّوهُنَّ – dopóki ich nie dotknęliście, czyli dopóki nie doszło do zbliżenia małżeńskiego.
• تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً – nie ustaliliście dla nich obowiązkowego posagu (mahr).
• وَمَتِّعُوهُنَّ – dajcie im zaopatrzenie, podarunek mający osłodzić im rozstanie.
• الْمُوسِعِ – człowiek zamożny, mający szerokie możliwości finansowe.
• الْمُقْتِرِ – człowiek ubogi, o ograniczonych środkach.
• بِالْمَعْرُوفِ – w sposób godny, zgodny z normami szlachetności i sprawiedliwości.
• حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِينَ – obowiązkiem tych, którzy czynią dobro.

Tłumaczenie i wyjaśnienie:

Nie ponosicie żadnego grzechu, o wierni, jeśli rozwiedziecie się z kobietami, z którymi zawarliście związek małżeński, ale zanim doszło między wami do zbliżenia oraz zanim ustaliliście dla nich wysokość posagu (mahr). W takiej sytuacji nie są one uprawnione do otrzymania połowy posagu, ponieważ nie został on w ogóle określony. Jednakże – aby złagodzić ból rozstania i okazać im szacunek – należy im przekazać stosowne zaopatrzenie i podarunek, który będzie dla nich pocieszeniem i rekompensatą za doznaną krzywdę emocjonalną.

Wysokość tego zaopatrzenia zależy od możliwości finansowych mężczyzny: człowiek zamożny powinien dać tyle, na ile go stać, a człowiek ubogi – tyle, ile może udźwignąć, bez nadmiernego obciążania siebie. Ma to być dar stosowny, zgodny z zasadami szlachetności, sprawiedliwości i dobrego obyczaju – ani przesadny, ani skąpy. Jest to obowiązek, który Bóg nałożył na ludzi czyniących dobro, czyli na tych, którzy postępują zgodnie z Jego nakazami i kierują się w swoich relacjach łagodnością oraz wspaniałomyślnością.

Należy pamiętać, że jeśli mężczyzna ustalił posag, a następnie rozwiódł się przed zbliżeniem, kobieta ma prawo do połowy ustalonego posagu i nie przysługuje jej dodatkowe zaopatrzenie. Natomiast jeśli doszło już do zbliżenia, obowiązuje pełny posag, a kwestia dodatkowego zaopatrzenia pozostaje przedmiotem różnych opinii uczonych – część z nich uznaje je za należne, inni zaś nie.

Korzyści i nauki płynące z tego wersetu:

1. Łagodność i sprawiedliwość w relacjach rodzinnych – Islam nakazuje, aby nawet w chwili rozstania traktować kobietę z godnością i szacunkiem, nie pozostawiając jej bez żadnej rekompensaty.
2. Uwzględnienie możliwości finansowych – Prawo islamskie jest realistyczne i nie obciąża człowieka ponad jego siły; każdy daje tyle, na ile go stać.
3. Zachęta do dobroci i wspaniałomyślności – Werset podkreśla, że prawdziwy muzułmanin to ten, który czyni dobro nawet w trudnych sytuacjach, takich jak rozwód.
4. Ochrona uczuć kobiet – Islam dba o emocjonalną stronę człowieka; dar po rozwodzie ma złagodzić ból i zapobiec wzajemnej wrogości.
5. Ułatwienie w sprawach małżeńskich – Brak grzechu w takim rozwodzie pokazuje, że islam nie obciąża ludzi tym, co niemożliwe, i daje jasne zasady postępowania w każdej sytuacji.