Sura Al-Bakara — Werset 275

Znaczenie słów:

• Ar-riba – nadwyżka, dodatek ponad kapitał, lichwa.
• Yatakhabbatuhu – uderza go, powala go, czyni go niespokojnym i oszołomionym.
• Al-mass – dotknięcie, a w tym kontekście: obłęd, szaleństwo, opętanie.
• Ma salafa – to, co minęło, co miało miejsce wcześniej.
• Maw'idha – napomnienie, przestroga, pouczenie.

Tłumaczenie i wyjaśnienie wersetu:

Ten szlachetny werset dotyczy ludzi, którzy zajmują się lichwą (riba) i czerpią z niej zyski. Bóg Wszechmogący opisuje ich stan w Dniu Zmartwychwstania: nie powstaną z grobów w sposób naturalny i godny, lecz jak człowiek opętany przez szatana, który traci równowagę, potyka się i upada, nie mogąc się kontrolować. To będzie ich znak i kara za to, że w życiu doczesnym porównywali handel do lichwy, twierdząc: „Handel jest taki sam jak lichwa, oba przynoszą zysk i oba są dozwolone". Bóg jednak odrzuca to rozumowanie i stanowczo rozdziela te dwie rzeczy: handel jest dozwolony, ponieważ opiera się na wymianie dóbr i usług, przynosi korzyść obu stronom i całemu społeczeństwu, natomiast lichwa jest zakazana, ponieważ polega na wyzysku, niesprawiedliwym pomnażaniu majątku bez żadnego wysiłku i pracy, a często prowadzi do ruiny potrzebujących.

Następnie Bóg otwiera drzwi pokuty i miłosierdzia: kto otrzymał napomnienie od swego Pana i powstrzymał się od lichwy, ten nie ponosi odpowiedzialności za to, co czynił wcześniej, zanim dotarła do niego wiedza o zakazie. Jego sprawa należy do Boga – jeśli wytrwa w pokucie, Bóg go wynagrodzi. Natomiast kto powróci do lichwy po tym, jak dotarło do niego ostrzeżenie i poznał prawdę, ten zasługuje na ogień piekielny i będzie w nim przebywał – a dla tych, którzy uważają lichwę za dozwoloną i trwają w tym przekonaniu, kara będzie wieczna.

Korzyści płynące z wersetu:

1. Wielkość zakazu lichwy – Bóg ukazuje jej powagę, porównując stan jej praktykujących w Dniu Sądu do stanu opętanego przez szatana. To ostrzeżenie, które ma skłonić człowieka do unikania tego ciężkiego grzechu.
2. Różnica między handlem a lichwą – werset uczy nas, że nie wszystko, co przynosi zysk, jest dozwolone. Handel oparty na uczciwości i wzajemnej korzyści jest błogosławiony, natomiast lichwa oparta na wyzysku jest przekleństwem.
3. Miłosierdzie i sprawiedliwość Boga – Bóg nie karze człowieka za czyny popełnione przed dotarciem do niego jasnego zakazu. To dowód na to, że islam jest religią sprawiedliwą i pełną miłosierdzia.
4. Brama pokuty zawsze otwarta – nawet po popełnieniu ciężkiego grzechu, jeśli człowiek szczerze się nawróci i powstrzyma od dalszego czynienia zła, Bóg mu przebacza. To zachęta do powrotu na prostą drogę.
5. Ochrona społeczeństwa przed niesprawiedliwością – zakaz lichwy chroni ubogich i słabych przed wykorzystywaniem przez bogatych, budując sprawiedliwe fundamenty życia społecznego opartego na współpracy i wzajemnym szacunku.
6. Konsekwencja czynów – werset przypomina, że każdy czyn ma swoje skutki, a Bóg widzi wszystko i rozliczy każdego według jego postępowania. To pobudza sumienie i skłania do refleksji nad własnym życiem.