سوره طه — آیه 44

معانی کلمات:

• قَوْلًا لَیِّنًا: سخن نرم، ملایم و بدون خشونت.
• یَتَذَکَّرُ: پند پذیرد، متذکّر شود و به خود آید.
• یَخْشَىٰ: بترسد (از خدا) و تقوا پیشه کند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال به موسی و هارون علیهما السلام فرمان میدهد که به سوی فرعون بروند؛ همان کسی که در کفر و ظلم از حد گذشته بود. اما با این حال، به آن دو پیامبر دستور میدهد که با فرعون با نرمی و ملایمت سخن بگویند و در گفتار خود خشونت و تندی به کار نبرند. هدف از این گفتار نرم، آن است که شاید فرعون متذکّر شود، پند پذیرد و از خواب غفلت بیدار گردد، یا اینکه از خدا بترسد و به او ایمان آورد و توبه کند. این دستور الهی نشان میدهد که حتی سرسختترین دشمنان حق نیز ممکن است با مهربانی و گفتار نیک هدایت شوند و به راه راست بازگردند.

فواید و پیامهای آیه:

• اهمیت نرمخویی در دعوت: دعوت به حق باید با مهربانی و مدارا همراه باشد، نه با تندی و خشونت؛ زیرا گفتار نرم تأثیر عمیقتری بر دلها دارد و زمینه پذیرش حق را فراهم میکند.
• امید به هدایت همه: هیچکس را نباید از رحمت الهی ناامید کرد؛ حتی کسانی که در گناه و طغیان غرق شدهاند، ممکن است با برخورد محبتآمیز و سخن نیکو به سوی خدا بازگردند.
• اخلاق دعوتگران: مبلغان دین باید الگوی اخلاق نیکو باشند و با صبر و حوصله، حتی با مخالفان سرسخت، با احترام و نرمی رفتار کنند تا زمینه هدایت آنان فراهم شود.
• رحمت الهی بر همگان: این آیه نشان میدهد که رحمت خداوند شامل حال همه بندگان است و او حتی برای طغیانگرانی مانند فرعون نیز راه بازگشت و توبه را باز گذاشته است.