Та Ха сүресі — Аят 44

1. Сөздердің мағынасы:

• قَوْلًا لَّيِّنًا — жұмсақ, жайлы сөз; қаталдықсыз, ашуланбай айтылған мейірімді сөз.
• يَتَذَكَّرُ — ойланып, еске алып, ғибрат алу; ақиқатты ұғыну.
• يَخْشَىٰ — Аллаһтан қорқу, бойсұну; жүрегінде қорқыныш пайда болып, тәубе ету.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала Мұса (ғ.с.) мен Харун (ғ.с.) пайғамбарларға Перғауынға баруды бұйырып, оған қалай сөйлеу керектігін үйретті. Перғауын шектен шыққан, қатыгез, өзін тәңір санаған залым патша болатын. Дегенмен Аллаһ оларға оған қатты, дөрекі сөйлемей, керісінше жұмсақ, жайлы, мейірімді үнмен сөйлеуді әмір етті. Себебі жұмсақ сөз жүрекке тезірек жетеді, қатал сөз болса адамды қарсылыққа итермелейді. Бұл әмірдің мақсаты — Перғауынның ойланып, ақиқатты еске алып, Аллаһтың ұлылығын мойындап, Одан қорқып, иманға келуі мүмкін еді. Яғни шақырудағы мақсат — адамды жою емес, оны тура жолға бастау. Тіпті Перғауындай шектен шыққан адамға да жұмсақ сөйлеу бұйырылған болса, бұл — дәғуаттың (шақырудың) ең биік әдебі.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Исламға шақыруда жұмсақтық, мейірімділік пен әдептілік — ең тиімді жол. Қаталдық емес, жайлы сөз жүректі жұмсартады.
• Адамдарды тура жолға бастауда үміт үзбеу керек; тіпті ең қатыгез адамның да иманға келуі мүмкін.
• Жақсылыққа шақырғанда адамның жағдайын ескеріп, оған лайықты әдіс таңдау — даналықтың белгісі.
• Аллаһтың әмірлері әрқашан да адамның игілігі үшін; Ол тәубе етуге мүмкіндік беріп, кешірімге шақырады.
• Қорқыныш пен үміт қатар жүруі керек: адам ойланып, Аллаһтан қорқып, бойсұнуға бет бұруы — нағыз құлшылықтың бастауы.
• Бұл аят бізге қарсыластарымызбен де, отбасымызбен де, жалпы адамдармен де сөйлескенде жұмсақ, ізетті болуды үйретеді.