انبیاء سۈرىسى — ئايەت 3

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە ئېھتىياجلىق سۆزلەر:

• لَاهِيَةً: غاپىل، بىپەرۋا، ئوي-خۇيالى باشقا نەرسىلەرگە كەتكەن.
• النَّجْوَى: يوشۇرۇن سۆھبەت، ئاستىن-ئۈستۈن سۆزلىشىش.
• أَسَرُّوا: يوشۇردىلار، مەخپىي قىلدىلار.
• بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ: سىلەرگە ئوخشاش بىر ئىنسان.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئۇلار قۇرئاننى ئاڭلىغاندا، دىللىرى ئۇنىڭدىن غاپىل بولۇپ، دۇنيا ئويۇن-چۈشلىرى ۋە نەپسى خاھىشلىرى بىلەن مەشغۇل ئىدى. ئۇلار قۇرئاننىڭ مەنىسىنى چۈشەنمەيتتى، ئويلىمايتتى. زۇلۇم قىلغان كاپىرلار، يەنى شېرىك كەلتۈرگەن مۇشرىكلار، ئۆزئارا يوشۇرۇن سۆھبەت قىلىپ، مەخپىي پىلان تۈزۈپ: «بۇ كىشى (يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام) پەقەت سىلەرگە ئوخشاش بىر ئىنسان، ئۇنىڭ سىلەردىن ئارتۇقچىلىقى يوق. ئۇ كەلتۈرگەن قۇرئان پەقەت سېھىر-جادۇ، شۇنداق تۇرۇقلۇق، سىلەر ئۇنىڭغا قانداقمۇ ئەگىشىسىلەر؟ سىلەر ئۇنىڭ سىلەرگە ئوخشاش بىر ئىنسان ئىكەنلىكىنى ۋە ئۇ كەلتۈرگەن نەرسىنىڭ سېھىر ئىكەنلىكىنى ئۆز كۆزۈڭلار بىلەن كۆرۈپ تۇرۇپ، ئۇنىڭغا قانداقمۇ ئەگىشىسىلەر؟» دېيىشتى.

ئى مۇئمىنلار! بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، قۇرئاننى ئاڭلىغاندا قەلبىمىزنى ھۆزۇر قىلىپ، دىققەت بىلەن ئاڭلىشىمىز كېرەك. دۇنيا ئوي-خۇيالىرى بىزنى قۇرئاننىڭ نۇرىدىن غاپىل قىلىپ قويماسلىقى كېرەك. كاپىرلارنىڭ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا «بىزگە ئوخشاش ئىنسان» دەپ قارشى تۇرۇشى، ئۇلارنىڭ ھەقىقەتنى ئەمەس، بەلكى ھاۋايى-ھەۋەسلىرىنى ئەگەشكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر بىر ئۈممەتكە ئۆز ئىچىدىن بىر پەيغەمبەر ئەۋەتكەن، ئۇ پەيغەمبەر ئىنسان بولسىمۇ، ئاللاھنىڭ ۋەھىيىسىگە ئېرىشكەن، ئۇنىڭ كەلتۈرگەن دىنى ھەقىقەتتۇر. شۇڭا، ئەقىللىق كىشى پەيغەمبەرنىڭ ئىنسان ئىكەنلىكىنى باھانە قىلىپ، ئۇنىڭ دەۋىتىنى رەت قىلمايدۇ. ئەكسىچە، ئۇنىڭ كەلتۈرگەن ھىدايىتىنى قوبۇل قىلىپ، ئاللاھنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشىشكە تىرىشىدۇ. قۇرئان كەرىم ئىنسانىيەتنىڭ ھىدايەت كىتابىدۇر، ئۇنىڭغا قۇلاق سېلىش ۋە ئەمەل قىلىش بىزنى دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەخت-سائادەتكە يېتەكلەيدۇ.