Аль-Хаджж сүрөсү — Аят 11

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• عَلَىٰ حَرْفٍ — «четинде», «кырында» дегенди билдирет. Бул жерде диний ишенимде бекем турбастан, шек-күмөн менен, ар кайсы тарапка ооп кетүүгө даяр абалда туруу маанисинде.
• فِتْنَةٌ — «сыноо», «балээ», «кыйынчылык» деген мааниде. Бул жерде оору, жакырчылык, зыян сыяктуу сыноолорду билдирет.
• انقَلَبَ عَلَىٰ وَجْهِهِ — «жүзү менен кайрылып кетти», башкача айтканда, динден баш тартып, кайра каапырлыкка кайтты дегенди билдирет.
• خُسْرَانٌ مُبِينٌ — «ачык-айкын зыян», «көрүнүп турган жоготуу» дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Адамдардын арасында Аллахка бекем ишеним менен эмес, шек-күмөн менен, ишениминин четинде туруп кулчулук кылгандар бар. Мындай адам тоо кырында же дубалдын четине туруп, туруктуу тура албаган адамга окшош. Ал өзүнүн ишенимин дүйнөлүк пайдасына байлап коёт: эгер ден соолук, байлык, жыргалчылык сыяктуу жакшылыктарга жетсе, ыраазы болуп, ибадатын улантат; ал эми оору, жакырчылык же башка балээ-кырсыкка кабылса, динден баш тартып, кайра каапырлыкка кайтат. Мындай адам дүйнөдө да, акыретте да зыян тартат. Дүйнөдө — каапырлыгы ага тагдырында жазылбаган дүйнөлүк ырыскыны кошпойт; акыретте — тозок азабына дуушар болот. Бул — эң ачык-айкын, көрүнүп турган жоготуу. Мындай адам Аллахтан башка, зыян да, пайда да бере албаган нерселерге сыйынат. Бул терең адашуу. Ал зыяны пайдасынан жакын нерсеге дуба кылат. Мындай нерсе жардамчы катары да, жолдош катары да жаман.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Ислам — бул бекем ишеним жана чын жүрөктөн берилүүнү талап кылган дин. Ал шек-күмөн менен же убактылуу пайда үчүн эле кабыл алынуучу нерсе эмес.
• Чыныгы ыйман сыноолорго төзүмдүүлүк менен мүнөздөлөт. Жакшылык келгенде шүгүр кылып, балээ келгенде сабыр кылган адам гана чыныгы ишенимде туруктуу боло алат.
• Динди дүйнөлүк пайда үчүн гана карманган адам эки дүйнөдө тең зыян тартат. Ал эми чын ыймандуу адам дүйнөдө да, акыретте да ийгиликке жетет.
• Аллахка чын жүрөктөн ишенүү жана Ага бекем байлануу — бул адамдын эң чоң бактысы жана эң ишенимдүү таянычы. Ислам адамга туруктуулук, тынчтык жана эки дүйнөдө тең бакыт тартуулайт.
• Бул аят бизди ишенимде бекем болууга, сыноолорго сабыр кылууга жана Аллахтын берген нерселерине ыраазы болууга чакырат. Ошондо гана чыныгы ийгиликке жана куткарылууга жете алабыз.