Аль-Хаджж сүрөсү — Аят 12

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• يَدْعُو — чакырат, сыйынат, кулдук кылат.
• مِن دُونِ اللَّهِ — Аллахтан башканы, б.а. Аллахты коюп башка нерсеге.
• مَا لَا يَضُرُّهُ — ага зыян келтире албаган нерсени.
• وَمَا لَا يَنفَعُهُ — ага пайда да келтире албаган нерсени.
• الضَّلَالُ الْبَعِيدُ — туура жолдон алыс адашуу, чындыктан өтө алыстаган адашуу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала адамдардын арасында ыйманга бекем эмес, күмөн менен кирген адамдардын абалын баяндайт. Мындай адам Аллахка гана сыйынуунун ордуна, өзүнө зыян да, пайда да келтире албаган нерселерге — буттарга, жалган кудайларга сыйынат. Ал эми чыныгы сыйынууга татыктуу жалгыз Аллах гана. Себеби буттар ага эч нерсе кыла албайт: аларды таштап койсо да зыян келтирбейт, аларга сыйынса да пайда бербейт. Ушундай пайдасыз, зыяны жок нерселерге сыйынуу — бул туура жолдон өтө алыс кеткен, чындыктан четтеп кеткен чоң адашуу. Мындай адам өзүнүн ыйманын дүйнөлүк пайдага байлап койгон, ошондуктан сыноо келгенде ыйманынан кайтып, адашууга түшүп калат. Бул — ачык-айкын зыян, эки дүйнөдө тең утулуш.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Ислам адамды акыл-эстүү, ойлонуучу болууга чакырат: пайда да, зыян да бере албаган нерсеге сыйынуунун маанисиздигин түшүнүү — акылдын белгиси.
• Чыныгы ыйман — сыноолорго чыдамдуу болуу, дүйнөлүк пайда үчүн эмес, Аллах ыраазылыгы үчүн бекем туруу.
• Аллахка гана сыйынуу адамды ар кандай жалган кудайлардан, эрксиз нерселерден куткарып, чыныгы эркиндикке жеткирет.
• Бул аят бизди туура жолду бекем кармоого, күмөн менен эмес, ишеним менен жашоого үндөйт. Ислам — адамды адашуудан сактап, эки дүйнө бактысына жеткирүүчү туура жол.