Аль-Хаджж сүресі — Аят 11

1. Сөздердің мағынасы:

• عَلَىٰ حَرْفٍ — «шетінде», «жиегінде» дегенді білдіреді. Яғни дінге берік, тұрақты түрде емес, күмәнмен, шет жағасында тұрғандай кіру.
• اطْمَأَنَّ — тынышталды, көңілі орнықты, сенімді болды.
• فِتْنَةٌ — сынақ, қиындық, бәле-жала. Мұнда ауру, кедейлік, таршылық сияқты сынақтар.
• انقَلَبَ عَلَىٰ وَجْهِهِ — бетімен қайта аударылды, яғни иманнан қайтып, күпірлікке оралды.
• خُسْرَانٌ مُبِينٌ — анық, көрнекі зиян, айқын шығын.

1. Аяттың тәпсірі:

Адамдардың арасында Аллаһқа шын берілген жүрекпен емес, күмәнмен, діннің шетінде тұрғандай ғана құлшылық ететіндер бар. Олардың иманы әлсіз, тұрақсыз — тау басында немесе қабырға жиегінде тұрған адамдай, бір аяғымен ғана тұрғандай. Егер оларға жақсылық келсе — денсаулық, байлық, молшылық — онда көңілдері тынышталып, сол күйінде қалады. Ал егер оларға қиындық, сынақ келсе — ауру, жоқшылық, таршылық — онда олар діннен қайтып, иманнан бас тартады. Мұндай адам дүниеде де, ақыретте де зиян шегеді: дүниеде күпірлігі оған жазылған несібесін арттырмайды, ал ақыретте тозақ отына тап болады. Міне, бұл — анық әрі көрнекі шығын.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ислам — берік сенім мен шынайы берілуді талап етеді. Дінді тек жақсылық кезінде ұстап, қиындық кезінде тастау — нағыз шығын.
• Аллаһқа құлшылық ету пайда мен зиянға қарай өзгермейтін, тұрақты ықыласпен болуы керек.
• Өмірдегі сынақтар — иманның шынайылығын сынайтын мүмкіндік. Сабыр еткен адамның дәрежесі артады.
• Дүниедегі уақытша қиындықтарға қарап діннен бас тарту — ең үлкен зиян, өйткені ол адамды мәңгілік бақыттан айырады.
• Шынайы иман адамға тыныштық пен қанағат әкеледі, ал күмәнді иман үнемі толқу мен тұрақсыздықта қалдырады.
• Аллаһтың берген әрбір сынағы мен жақсылығы — Оның хикметімен жүзеге асады. Мүмін адам екеуін де қабылдап, Аллаһқа шүкір етіп, сабыр етуі керек.