سوره عنکبوت — آیه 69

معانی کلمات:

• جاهَدوا: تلاش و کوشش کردند، در راه خدا با نفس و دشمن مبارزه کردند.
• فینا: در راه ما، برای خشنودی ما.
• سُبُلَنا: راههای ما، راههای هدایت و خیر.
• لَمَعَ المُحسِنین: قطعاً با نیکوکاران است (یاری، حفظ و همراهی).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه کریمه، بشارتی بزرگ برای مؤمنان حقیقی بیان میکند: کسانی که در راه خدا تلاش و جهاد میکنند — جهاد با نفس، جهاد با شیطان، جهاد با دشمنان دین، و صبر بر سختیها و آزارها در مسیر رضای الهی — خداوند قطعاً آنها را به راههای خود هدایت خواهد کرد. یعنی هر کس با اخلاص و صداقت در راه خدا گام بردارد و برای رضای او تلاش کند، خداوند توفیق درک حقایق، شناخت راههای خیر و ثبات بر صراط مستقیم را به او عطا میکند. این هدایت، پاداشی الهی برای جهاد و تلاش اوست.

سپس خداوند میفرماید: «و همانا خدا با نیکوکاران است.» یعنی کسی که به خود و دیگران احسان کند و در مسیر بندگی و اطاعت خدا گام بردارد، خداوند با اوست؛ با یاری، نصرت، حفظ و هدایت خود او را همراهی میکند. این همراهی الهی، مایهی آرامش و اطمینان دل مؤمن است و او را در برابر سختیها و مشکلات استوار میسازد.

فواید و پیامهای آیه:

1. رابطهی تلاش و هدایت: هر چه انسان در راه خدا بیشتر تلاش و جهاد کند، هدایت و توفیق بیشتری از جانب خداوند دریافت میکند. هدایت الهی پاداش جهاد و تلاش صادقانه است.
2. همراهی خدا با نیکوکاران: مؤمنی که اهل احسان است، هرگز تنها نیست؛ خداوند با اوست و او را در همهی امور یاری میکند. این همراهی، بزرگترین پشتوانه و مایهی قوت قلب است.
3. امیدواری و انگیزه: این آیه به مؤمنان امید میدهد که اگر در راه خدا قدم بردارند و سختیها را تحمل کنند، نتیجهی آن را خواهند دید؛ هم در دنیا (هدایت و توفیق) و هم در آخرت (پاداش الهی).
4. جهاد با نفس، مقدمهی رسیدن به قرب الهی: مبارزه با هوای نفس و تلاش برای رضای خدا، راهی است که انسان را به سعادت و کمال میرساند و او را در زمرهی نیکوکاران قرار میدهد.