Oli Imron surasi — Oyat 153

Kalimalarning ma'nolari:

• تُصْعِدُونَ — tog‘ga qarab tez yugurmoqdasiz, chekinmoqdasiz.
• لَا تَلْوُونَ — hech kimga qaramaysiz, ortga qaytib boqmayapsiz.
• أُخْرَاكُمْ — orqangizdan, sizlarning ketishingizdan keyin.
• فَأَثَابَكُمْ — jazolangizni berdi, mukofot o‘rniga jazo qildi.
• غَمًّا بِغَمٍّ — g‘am-g‘ussani g‘am-g‘ussa ustiga berdi.

Tafsir:

Ey mo‘minlar! O‘sha Uhud jangidagi holatingizni eslang. Rasululloh sallallohu alayhi vasallamning buyrug‘iga xilof chiqib, tog‘dagi o‘qchilar manzilini tark etganingizdan so‘ng, dushman sizlarga ort tomondan hujum qildi. Shunda sizlar tog‘ga qarab qochib ketdingiz, na bir-biringizga qaradingiz, na hech kimga e’tibor berdingiz. Hayrat va qo‘rquv sizlarni chulg‘ab olgan edi. Shu holatda Rasululloh sallallohu alayhi vasallamning o‘zlari maydonda sobit turib, orqangizdan: «Ey Allohning bandalari, men tomonga kelinglar!» deb chaqirmoqda edilar. Lekin sizlar na uning ovozini eshitdingiz, na unga qaradingiz.

Buning natijasida Alloh taolo sizlarga g‘am-g‘ussa bilan birga yana bir g‘am-g‘ussani berdi. Ya’ni mag‘lubiyat va qo‘rquv g‘ami ustiga, Rasulullohning o‘ldirilgani haqidagi xabar tarqalib, yana bir g‘am qo‘shildi. Bu g‘amlar sizlarga shunday qilib berildiki, natijada keyinchalik Rasululloh sallallohu alayhi vasallam tirik ekanliklarini bilganingizda, qo‘lingizdan ketgan g‘alaba va o‘lja uchun, shuningdek, sizlarga yetgan qatl va jarohatlar uchun qayg‘urmaydigan bo‘ldingiz. Chunki payg‘ambaringizning omonligi barcha musibatlarni yengil qilib qo‘ydi.

Alloh taolo sizlarning barcha amallaringizdan xabardordir. Qalblaringizdagi holatlarni ham, a’zolaringiz bilan qilgan ishlaringizni ham biladi. Hech narsa Undan yashirin emas.

Foydalar:

• Payg‘ambarga itoat qilish — g‘alaba va najot kalitidir. Unga xilof ish qilish esa mag‘lubiyat va musibatga sabab bo‘ladi.
• Alloh taolo bandalariga ba’zan g‘am-g‘ussa berish orqali ularni tarbiyalaydi va keyingi katta musibatlardan saqlaydi. Sabr qilganlarga bu holat ham yaxshilikka aylanadi.
• Rasululloh sallallohu alayhi vasallamning ummatiga bo‘lgan rahm-shafqati shunchalik ulug‘ki, ular qochib ketayotgan paytda ham ularni o‘ziga chorlab, najotga da’vat qilmoqda edi.
• Musibat va qiyinchiliklar imonlilarni poklaydi, ularni sabr va tavakkulga o‘rgatadi. Alloh taolo har bir holatda bandalarining manfaati bo‘lgan narsani biladi va shunga qarab ish qiladi.