Аль-Ахзаб сүресі — Аят 10

1. Сөздердің мағынасы:

• إِذْ جَاءُوكُم — олар сендерге келген кезде.
• مِّن فَوْقِكُمْ — жоғары жақтан, яғни аңғардың үстіңгі бетінен, шығыс тараптан.
• وَمِنْ أَسْفَلَ مِنكُمْ — төмен жақтан, яғни аңғардың ішінен, батыс тараптан.
• زَاغَتِ الْأَبْصَارُ — көздер тайып кетті, яғни қорқыныш пен таңырқаудан көздер бір нүктеге қадалып, басқаны көре алмай қалды.
• بَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ — жүректер алқымға жетті, яғни қатты қорқыныштан жүректер тамаққа тығылғандай болды.
• الْحَنَاجِرَ — حنجرة сөзінің көпше түрі, ол тамақтың соңғы бөлігі, көмей.
• وَتَظُنُّونَ بِاللَّهِ الظُّنُونَا — Аллаһ туралы түрлі ойларға кеттіңдер, яғни сенімдерің әртүрлі болды.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Ахзаб соғысы кезіндегі қиын сәтті суреттейді. Сол уақытта дұшпан әскерлер Мәдинаны қоршап, екі жақтан шабуылға шықты: бір бөлігі аңғардың жоғарғы жағынан, шығыс тараптан келсе, екінші бөлігі төменгі жағынан, батыс тараптан келді. Бұл мұсылмандар үшін өте ауыр сынақ болды.

Сол сәтте адамдардың көздері қорқыныш пен таңырқаудан тайып, бір нүктеге қадалды. Жүректері қатты қорқыныштан алқымдарына жетіп, тыныс алу қиындады. Кейбіреулер жеңіске сенімді болса, енді біреулері үмітсіздікке бой алдырып, Аллаһ туралы түрлі ойларға кетті. Мұнафықтар Аллаһ дінін қолдамайды, Пайғамбардың (с.а.с.) және оның сахабаларының жойылатынын ойлады. Ал шынайы мүміндер Аллаһтың жеңіс беретініне сенді.

Бұл аят сол қиын сәттегі адамдардың жүректеріндегі екі түрлі күйді — сенім мен күмәнді, үміт пен үмітсіздікті — айқын көрсетеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһқа деген сенім сынақ кезінде шыңдалады. Қиындық пен қорқыныш сәттерінде шынайы мүмін Аллаһқа тәуекел етіп, Оған жақсы оймен қарайды.
• Аллаһ туралы жақсы ой болжау — иманның белгісі. Мүмін қандай қиындық болса да, Аллаһтың рақымы мен жеңісінен үміт үзбейді.
• Сабыр мен тәуекел — қиындықты жеңудің кілті. Ахзаб соғысында мұсылмандар осы қасиеттер арқылы жеңіске жетті.
• Қорқыныш пен үмітсіздік — уақытша күй. Оларды жеңу үшін Аллаһты еске алып, дұға ету керек.
• Ислам әрдайым қиындықпен бірге жеңілдік те келетінін үйретеді. «Шынында, қиындықпен бірге жеңілдік бар» (Шарх сүресі, 5-6).

Осы аят арқылы біз Аллаһқа деген сенімнің қандай сынақтардан өтетінін және шынайы мүміннің әрдайым Аллаһқа жақсы оймен қарайтынын үйренеміз.