Аль-Ахзаб сүрәсе — Аять 13

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Ясриб — Мәдинә шәһәренең Исламга кадәрге борынгы исеме.
• لا مُقامَ — сезгә тору урыны юк, монда калырга ярамый.
• عَوْرَةٌ — ачык, сакланмаган, дошман керә ала торган, куркыныч астындагы урын.
• فِرارًا — сугыштан качу, качаклак итү.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә Үз рәсүле Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләмгә мөнафикъларның хәләтен искә төшерә. Хәндәк сугышы вакытында мөнафикъларның бер төркеме мөэминнәргә мөрәҗәгать итеп: "И Ясриб халкы! Сезгә монда калырга урын юк, сугыш оттырылган, кире кайтыгыз!" — дип кычкырдылар. Алар мөэминнәрнең рухын төшерергә һәм аларны сугыш мәйданыннан чигенергә өндәделәр.

Шулай ук мөнафикъларның тагын бер төркеме Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вә сәлләмнән сугыштан кайтырга рөхсәт сорады. Алар: "Безнең өйләребез яклаусыз, ачык, дошман аларга керә ала, без аларны сакларга тиеш", — дип ялган сәбәпләр китерделәр. Ләкин Аллаһы Тәгалә аларның ялганын фаш итте: аларның өйләре бөтенләй дә яклаусыз түгел иде, киресенчә, алар куркынычсыз урында иде. Аларның бу сүзләре сугыштан качу өчен генә уйлап чыгарылган ялган сылтаулар иде. Аларның чын ниятләре — дин юлында сугышудан качу, үз җаннарын саклап калу иде.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Мөнафикъларның гамәлләре һәрвакыт ике йөзлелеккә корылган: алар көндез изгелек күрсәтеп, төнлә зарар салырга тырышалар. Мөэмин кеше аларның аздыруыннан сакланырга тиеш.
• Сугыш вакытында мөселманнарның рухын күтәрергә һәм бердәмлекне сакларга кирәк, ә курку таратучыларга иярмәскә.
• Ялган сылтаулар белән дини бурычлардан качу — мөнафикълык билгесе. Чын мөэмин, авырлыкларга карамастан, Аллаһы юлында батырлык күрсәтергә тиеш.
• Аллаһы Тәгалә мөэминнәрнең дошманнарының яшерен ниятләрен белә һәм аларны фаш итә, мөселманнарны саклап кала.