Аль-Ахзаб сүрөсү — Аят 13

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• يَثْرِبَ (Ясриб): Мадина шаарынын Исламга чейинки эски аталышы.
• لَا مُقَامَ لَكُمْ (ла мукама лакум): Силерге бул жерде турууга, карманууга эч мүмкүнчүлүк жок.
• عَوْرَةٌ (авра): Корголбогон, душманга ачык, бош жана кооптуу жер.
• فِرَارًا (фираран): Согуш талаасынан качуу, чегинүү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, эстечи, эки жүздүүлөрдүн (мунафыктардын) бир тобу ыймандууларга кайрылып: «Оо, Ясриб эли! Бул жерде силерге турууга эч мүмкүнчүлүк жок, эң жакшысы үй-бүлөлөрүңөргө кайткыла», – деп айткан убакытты. Ошондой эле алардын дагы бир тобу пайгамбардан (ага Аллахтын тынчтыгы жана батасы болсун) үйлөрүнө кайтууга уруксат сурап: «Биздин үйлөрүбүз душманга ачык, корголбогон, кооптуу», – деп шылтоо келтиришет. Бирок чындыгында алардын үйлөрү андай эмес, корголгон жана коопсуз болчу. Алар бул жалган шылтоону айтып, согуш талаасынан качууну гана каалашкан.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана өбөлгөлөр:

• Чындык ар дайым жеңет: Эки жүздүүлөр канчалык шылтоо келтирип, жалган сүйлөшсө да, Аллах алардын ички сырын ачып, чындыкты көрсөттү. Бул Исламдын акыйкат din экенин дагы бир жолу далилдейт.
• Коомдук биримдик жана тартип: Согуш сыяктуу оор учурларда жалган шылтоо менен качуу эмес, биримдикте болуу жана жетекчиге (пайгамбарга) баш ийүү зарыл экенин үйрөтөт.
• Ниеттин тазалыгы: Адамдын иш-аракетинин сырткы көрүнүшү эмес, ички ниети маанилүү. Эки жүздүүлөр сырттан актанып көрүнүшкөнү менен, ички ниеттери качуу болгон.
• Аллахтын илими: Аллах адамдардын жашыруун ойлорун, ички дүйнөсүн толук билет. Бул ыймандуу адамга сооп, эки жүздүүгө эскертүү.
• Сабыр жана туруктуулук: Кыйынчылык убагында сабыр кылып, Аллахтын жардамына ишенүү керек. Качуу эмес, бекем туруу – ыймандуунун белгиси.

Бул аят аркылуу Ислам дини адамды коркоктуктан, жалганчылыктан жана эки жүздүүлүктөн тыят, чындыкка, тартипке жана биримдикке чакырат. Ошондуктан ыймандуу адам ар дайым акыйкатты сүйлөп, коом алдындагы милдетин так аткарышы керек.