احزاب سۈرىسى — ئايەت 13

1. مەنىسى ئېنىق بولمىغان سۆزلەر:

• يَثْرِبَ: مەدىنە شەھىرىنىڭ ئىسلامدىن ئىلگىرىكى نامى.
• لَا مُقَامَ لَكُمْ: سىلەرگە تۇرۇش، تۇرۇپ قېلىش يوق.
• عَوْرَةٌ: ئوچۇق، مۇداپىئەسىز، قوغدىنىشسىز، دۈشمەنگە يېقىن دېگەن مەنىدە.
• فِرَارًا: قېچىش، ئۇرۇشتىن قاچقۇنلۇق قىلىش.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەرئەلەيھىسسالام! ئەسلىگىن، ئۆز ۋاقتىدا مۇناپىقلارنىڭ بىر گۇرۇھى مۇئمىنلەرگە خىتاب قىلىپ: «ئى يەسرىب ئاھالىسى! بۇ يەردە سىلەرگە تۇرۇپ قېلىش، ئۇرۇش مەيدانىدا چىداملىق بولۇش يوق، ئۆيلىرىڭلارغا قايتىڭلار!» دېدى. ئۇلار مۇئمىنلەرنى ئۇرۇشتىن ۋاز كېچىشكە ۋە قاچىشقا ئۈندىدى. يەنە مۇناپىقلارنىڭ يەنە بىر گۇرۇھى پەيغەمبەرئەلەيھىسسالامدىن ئۆيلىرىگە قايتىش ئۈچۈن رۇخسەت سوراپ: «بىزنىڭ ئۆيلىرىمىز ئوچۇق، مۇداپىئەسىز، دۈشمەن تەرەپكە يېقىن، ئوغرى-بۇزغۇنچىلاردىن قوغدىنىش ئۈچۈن ئەنسىرەيمىز» دېيىشتى. ئەمما ئۇلارنىڭ ئۆيلىرى ئۇلار ئېيتقاندەك ئوچۇق ۋە مۇداپىئەسىز ئەمەس ئىدى. ئۇلار بۇ باھانىلەرنى ئوتتۇرىغا قويۇپ، پەقەت ئۇرۇشتىن قېچىشنى ۋە جىھادتىن قاچقۇنلۇق قىلىشنى ئىرادە قىلغان ئىدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، مۇناپىقلار ھەر قانداق ئەھۋالدا ئۆز مەنپەئەتىنى ئويلاپ، مۇسۇلمانلارنى ئاجىزلاشتۇرۇشقا ۋە ئۇلارنىڭ ئىرادىسىنى بوشاشتۇرۇشقا ئۇرۇنىدۇ. ئەمما ئاللاھ تائالا ھەقىقەتنى ئاشكارىلاپ، ئۇلارنىڭ يالغان باھانىلىرىنى پاش قىلىدۇ. مۇئمىنلەر بولسا، ئاللاھقا ۋە پەيغەمبەرگە ئىشىنىپ، ھەر قانداق قىيىنچىلىققا سەۋر قىلىشى، جىھادتىن قاچماسلىقى كېرەك. ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرنى قوغدايدۇ ۋە ئۇلارغا غەلىبە ئاتا قىلىدۇ. بۇ ئايەت مۇسۇلمانلارنىڭ ئىتتىپاقلىقىنى ۋە چىداملىقىنى ئاشۇرۇشقا، شۇنداقلا مۇناپىقلارنىڭ ھىيلە-مىكىرلىرىدىن ئاگاھ بولۇشقا چاقىرىدۇ. ئاللاھ بىزنى مۇناپىقلارنىڭ شەررىدىن ساقلىسۇن ۋە ئىمانىمىزنى كۈچلەندۈرسۈن.