سوره احزاب — آیه 13

معانی کلمات:

• یثرب: نام قدیم شهر مدینه پیش از اسلام.
• لا مُقام: جایی برای ماندن و ایستادن نیست.
• عوره: در اینجا به معنای خانه‌های بدون حفاظ و در معرض خطر دشمن.
• فرار: گریختن از جنگ.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به یاد آور زمانی را که گروهی از منافقان به اهل مدینه گفتند: «ای اهل یثرب! اینجا جای ماندن شما نیست؛ پس به خانه‌های خود بازگردید.» آنان با این سخنان، سعی در تضعیف روحیه مسلمانان و ایجاد ترس و وحشت در دل‌هایشان داشتند تا آنان را از میدان جنگ بازدارند.

در ادامه، گروه دیگری از همین منافقان از پیامبر صلی الله علیه وسلم اجازه خواستند تا به خانه‌های خود بازگردند و بهانه آوردند که خانه‌هایشان بدون محافظ و در معرض خطر دشمن است. اما خداوند دروغ آنان را آشکار ساخت و فرمود که خانه‌هایشان هیچ خطری ندارد و آنان جز فرار از جنگ، هدف دیگری ندارند. اینان با بهانه‌های واهی، در صدد فرار از جهاد و رویارویی با دشمن بودند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. نفاق و دورویی: این آیه نشان می‌دهد که منافقان همواره در صدد تضعیف روحیه مؤمنان و ایجاد تفرقه در صفوف آنان هستند و باید هوشیار بود.
2. صداقت در گفتار: خداوند دروغ‌پردازان را رسوا می‌کند و به مؤمنان می‌آموزد که همیشه راستگو باشند و از بهانه‌های واهی پرهیز کنند.
3. اهمیت جهاد و دفاع: این آیه ارزش جهاد در راه خدا را یادآور می‌شود و نشان می‌دهد که فرار از میدان نبرد، رفتاری ناپسند و نشانه ضعف ایمان است.
4. اعتماد به خدا: مؤمنان باید در برابر سخنان دشمنان و منافقان، بر خدا توکل کنند و از وعده‌های الهی یاری بجویند، نه از وسوسه‌های شیطانی.