Аль-Ахзаб сүресі — Аят 55

1. Сөздердің мағынасы:

• لَّا جُنَاحَ — күнә жоқ, айып емес.
• آبَائِهِنَّ — олардың әкелері.
• أَبْنَائِهِنَّ — олардың ұлдары.
• إِخْوَانِهِنَّ — олардың аға-інілері.
• أَبْنَاءِ إِخْوَانِهِنَّ — аға-інілерінің ұлдары (яғни немере ағалары).
• أَبْنَاءِ أَخَوَاتِهِنَّ — апа-сіңлілерінің ұлдары (яғни немере інілері).
• نِسَائِهِنَّ — әйелдер қауымы, яғни басқа мүмін әйелдер.
• مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ — олардың қол астындағы құлдары мен күңдері.
• وَاتَّقِينَ اللَّهَ — Аллаһтан қорқыңдар, тақуалық танытыңдар.
• شَهِيدًا — куә, яғни әр нәрсені бақылап, көріп тұрушы.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһ Тағала мүмін әйелдерге хижаб (жамылғы) мәселесінде жеңілдік беріп, олардың белгілі бір жақын адамдарының алдында жамылғысыз жүруіне рұқсат етті. Яғни әйел адам өзінің әкесінің, ұлдарының, аға-інілерінің, аға-інілерінің ұлдарының, апа-сіңлілерінің ұлдарының алдында жамылғысыз жүрсе, оған күнә жоқ. Сондай-ақ басқа мүмін әйелдердің және өзінің қол астындағы қызметшілерінің алдында да жамылғысыз болуына рұқсат етілген. Бұл рұқсат оларға күнделікті өмірде, үй шаруасында және қызмет барысында қатты мұқтаж болғандықтан берілген.

Аяттың түсу себебіне келсек, хижаб туралы аят түскен кезде кейбір туыстар: «Біз де олармен жамылғы артынан сөйлесеміз бе?» — деп сұраған. Сонда осы аят түсіп, жақын туыстарға және аталған адамдарға қатысты жеңілдік берілді. Бұл жерде «әйелдері» деген сөз барлық әйелдер қауымын қамтиды.

Алайда бұл жеңілдік шексіз емес. Аяттың соңында Аллаһ: «Аллаһтан қорқыңдар! Шынында Аллаһ әр нәрсеге куә», — деп ескертеді. Яғни әйелдер осы рұқсатты теріс пайдаланып, әдепсіздікке жол бермеуі керек. Аллаһ әркімнің жасырын да, ашық та істеген ісін көріп, біліп тұр және оған қарсы жауап беретін болады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ислам діні әйелдерге жеңілдік пен мейірімділік танытады. Күнделікті өмірде қиындық туғызбау үшін жақын туыстар арасындағы қарым-қатынасқа рұқсат берілген.
• Ислам отбасылық байланыстарды нығайтуға, туыстар арасындағы сыйластық пен жылы қарым-қатынасты сақтауға шақырады.
• Әрбір рұқсаттың шегі бар екенін және оны теріс пайдаланбау керектігін үйретеді. Аллаһтан қорқу — әрбір мүміннің жүрегінде болуы тиіс қасиет.
• Аллаһтың әр нәрсеге куә екенін білу адамды жасырын да, ашық та жақсылық істеуге, күнәдан сақтануға тәрбиелейді.
• Бұл аят Исламның әйелдерге деген құрметін, олардың қажеттіліктерін ескеретінін және дініміздің жеңіл әрі парасатты екенін көрсетеді.