Аль-Ахзаб сүрөсү — Аят 55

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• لَّا جُنَاحَ — күнөө жок, күнөө эмес, айып эмес.
• آبَائِهِنَّ — алардын аталары (атасы, чоң атасы, таятасы ж.б. өзүнө никеси харам болгон эркек туугандары).
• أَبْنَائِهِنَّ — алардын уулдары.
• إِخْوَانِهِنَّ — алардын ага-инилери.
• أَبْنَاءِ إِخْوَانِهِنَّ — ага-инилеринин уулдары (жээндери).
• أَبْنَاءِ أَخَوَاتِهِنَّ — эже-сиңдилеринин уулдары (жээндери).
• نِسَائِهِنَّ — аялдар (мусулман аялдар).
• مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ — алардын кол астындагылары (кулдары, күңдөрү).
• وَاتَّقِينَ اللَّهَ — Аллахтан корккула, такыба болгула.
• شَهِيدًا — күбө, баарын көрүп-билүүчү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала мусулман аялдарга хижаб (парда) тууралуу өкүмдү жеңилдетүүчү бир шартты баяндайт. Хижаб тууралуу аят түшкөндөн кийин, аялдардын жакын туугандары: «Биз да алар менен парда артынан сүйлөшөбүзбү?» — деп сурашкан. Ошондо ушул аят түшүп, аялдарга өздөрүнүн жакын махрам туугандарынын алдында пардасыз болушуна күнөө жок экенин билдирди.

Тактап айтканда, аялдар төмөнкү адамдардын алдында хижабсыз, жеңил кийимде болушуна күнөө жок:

• Аталары — өз атасы, чоң атасы, таятасы жана ага никеси харам болгон башка эркек туугандары;
• Уулдары — өз уулдары жана неберелери;
• Ага-инилери — өз ага-инилери;
• Ага-инилеринин уулдары — жээндери;
• Эже-сиңдилеринин уулдары — жээндери;
• Мусулман аялдар — аялдар өз ара бири-биринин алдында;
• Кол астындагылары — өздөрүнүн күңдөрү жана кулдары.

Бул жеңилдик аялдарга үй ичиндеги күнүмдүк жашоосунда, үй-бүлөлүк мамилелерде ыңгайлуулук жаратуу үчүн берилген. Анткени аялдар бул адамдар менен дайыма байланышта болуп, аларга кызмат кылышат, алар менен бир үйдө жашашат. Эгер алардын алдында да парда талап кылынса, бул аялдарга чоң кыйынчылык болмок.

Андан кийин Аллах Таала аялдарга: «Аллахтан корккула» — деп буйруйт. Башкача айтканда, бул жеңилдикти кыянаттыкка айландырбагыла, чегинен чыкпагыла, хижаб талап кылынган жерлерде аны сактагыла. Ал эми Аллах бардык нерсеге күбө — силердин көрүнгөн жана жашыруун иш-аракеттериңердин баарын көрүп-билет, эч нерсе Ага жашыруун эмес. Ошондуктан такыбалык менен, Аллахтын буйруктарын так аткаруу менен жашагыла.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Ислам — жеңилдик дини. Аллах Таала аялдарга үй-бүлөлүк жашоодо, жакын туугандары менен мамиледе жеңилдик берет. Бул Исламдын адам табиятына ылайыктуу, ырайымдуу жана акылдуу дини экенин көрсөтөт.
• Үй-бүлө байланышы ыйык. Ата, уул, ага-ини, жээн — бул адамдын эң жакын, эң ишенимдүү адамдары. Ислам үй-бүлөнү чыңдоого, жакын туугандар менен жылуу мамиледе болууга чакырат.
• Такыбалык — негиз. Аллахтын буйруктарын аткаруу, Ага болгон коркуу жана такыбалык аркылуу гана бул жеңилдиктерди туура пайдаланууга болот. Бул ар бир мусулманга жоопкерчиликти сездирет.
• Аллах баарын көрүп-билет. Бул ой адамды жакшылыкка түртөт, жамандыктан кайтарат. Аллахтын күзөтүндө экенин билген адам өз ишин так, чын жүрөктөн аткарат.
• Ислам аялдарга урмат көрсөтөт. Аялдардын үй ичиндеги жашоосун жеңилдетүү, аларга ыңгайлуулук жаратуу — Исламдын аялдарга болгон камкордугунун далили. Бул дин аялдарды кыйноо үчүн эмес, тескерисинче, алардын ар-намысын сактоо жана жашоосун жеңилдетүү үчүн келген.
• Куран — акыл жана жүрөк даамы. Ар бир аятта адам баласына пайдалуу, акылга сыярлык, жүрөккө жылуулук берүүчү өкүмдөр бар. Куранды окуп, түшүнүп, ага ылайык жашоо — бул бакыттын жана тынчтыктын жолу.