સૂરા અન-નિસા — આયત 14

શબ્દોના અર્થ:

• يَعْصِ: અવજ્ઞા કરે, ન ચાલે.
• يَتَعَدَّ حُدُودَهُ: અલ્લાહની હદોનું ઉલ્લંઘન કરે, એટલે કે તેના શરીઅતના નિયમોની મર્યાદાઓથી આગળ વધે.
• خَالِدًا فِيهَا: તેમાં હંમેશા રહેનારો.
• عَذَابٌ مُّهِينٌ: અપમાનજનક યાતના, જે માણસને ઝિલ્લતમાં નાખે.

આયતનો તફસીર:

જે વ્યક્તિ અલ્લાહ અને તેના રસૂલ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ)ની અવજ્ઞા કરે છે — એટલે કે અલ્લાહના આદેશોને નકારે, તેમને બદલે, અથવા તેમના પર અમલ કરવાનું છોડી દે, અથવા તેમાં શંકા કરે — અને અલ્લાહે નક્કી કરેલી હદોથી આગળ વધે છે, તો અલ્લાહ તેને જહન્નમની આગમાં દાખલ કરશે, જેમાં તે હંમેશા રહેશે, અને તેના માટે અપમાનજનક યાતના હશે, જે તેને ઝિલ્લત અને બેઇઝ્ઝતીમાં નાખશે.

આ આયત એ વાતની ચેતવણી આપે છે કે અલ્લાહ અને તેના રસૂલની અવજ્ઞા તથા શરીઅતની હદોનું ઉલ્લંઘન કરવું કેટલું ગંભીર છે. અહીં ખાસ કરીને એ વાત પર ધ્યાન દેવામાં આવ્યું છે કે અલ્લાહના હુકમોને નકારવા, બદલવા કે તેમના પર અમલ ન કરવો — આ બધું અલ્લાહની હદોનું ઉલ્લંઘન છે, અને તેનું પરિણામ જહન્નમની કાયમી આગ અને અપમાનજનક યાતના છે.

આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને ઇસ્લામ તરફ આકર્ષણ:

1. અલ્લાહની અવજ્ઞાથી બચવાની પ્રેરણા: આ આયત આપણને શીખવે છે કે અલ્લાહ અને તેના રસૂલની આજ્ઞાપાલન કરવી એ જ સાચી સફળતાનો માર્ગ છે, અને અવજ્ઞાથી બચવું જોઈએ.
2. શરીઅતની હદોનું સન્માન: ઇસ્લામે આપણને એ શીખવ્યું છે કે અલ્લાહે નક્કી કરેલી હદોનું સન્માન કરવું અને તેનાથી આગળ ન વધવું — આ જ સાચી આજ્ઞાપાલન છે.
3. અલ્લાહની ન્યાયપ્રિયતા: અલ્લાહ તઆલા ન્યાય કરનારો છે; જે તેની અવજ્ઞા કરે છે તેને તે ન્યાયપૂર્વક સજા આપે છે, જેથી લોકો સુધરે અને સાચા માર્ગે ચાલે.
4. ઇસ્લામની સરળતા અને સ્પષ્ટતા: ઇસ્લામમાં બધું સ્પષ્ટ છે — આજ્ઞાપાલનનું ફળ જન્નત છે અને અવજ્ઞાનું પરિણામ જહન્નમ છે. આ સ્પષ્ટતા માણસને સાચો રસ્તો પસંદ કરવામાં મદદ કરે છે.
5. તૌબા અને માફીની આશા: આ આયત ચેતવણી આપે છે, પણ સાથે સાથે અલ્લાહ તૌબા કરનારાઓને માફ કરે છે — આ અલ્લાહની રહેમત અને કરુણાનો પરિચય આપે છે, જે ઇસ્લામની સુંદરતા છે.
6. જવાબદારીની ભાવના: દરેક મુસલમાને સમજવું જોઈએ કે તેના કાર્યોની જવાબદારી તેના પર છે, અને અલ્લાહ સર્વજ્ઞાની છે — આ ભાવના માણસને સારા કાર્યો કર