Illal lazeena yasiloona ilaa qawmim binakum wa bainahum meesaaqun aw jaaa`ookum hasirat sudooruhum ai yuqaatilookum aw yuqaatiloo qawmahum, wa law shaaa`al laahu lasallatahum `alaikum falaqaatalookum; fa ini` tazalookum falam yuqaatilookum wa alqaw ilaikumus salama famaa ja`alal laahu lakum `alaihim sabeelaa
📖 ترجمو (سنڌيءَ ۾)
📖 سنڌيءَ ۾
پر (انھن سان نه وڙھو) جيڪي اھڙيءَ قوم سان ڳنڍيل ھجن جو اوھان جي ۽ انھن جي وچ ۾ انجام ٿيل ھجي يا اوھان وٽ ھن حال ۾ اچن جو اوھان سان وڙھڻ يا پنھنجي قوم سان وڙھڻ کان سندن سينا دِڪ ٿيا ھجن، ۽ جيڪڏھن الله گھري ھا ته کين اوھان تي غالب ڪري ھا پوءِ اوھان کي ضرور مارين ھا، پوءِ جيڪڏھن اوھان کان پاسو ڪن ۽ اوھان سان نه وڙھن ۽ اوھان ڏانھن صُلح (جي پيغام) کي اُڇلين پوءِ الله اوھان لاءِ مٿن ڪا ويڙھ جي واٽ نه ڪئي آھي.
🌐 Additional reference in اردو
🌐 اردو
مگر جو لوگ ایسے لوگوں سے جا ملے ہوں جن میں اور تم میں (صلح کا) عہد ہو یا اس حال میں کہ ان کے دل تمہارے ساتھ یا اپنی قوم کے ساتھ لڑنے سے رک گئے ہوں تمہارے پاس آجائیں (تو احتراز ضروری نہیں) اور اگر خدا چاہتا تو ان کو تم پر غالب کردیتا تو وہ تم سے ضرور لڑتے پھر اگر وہ تم سے (جنگ کرنے سے) کنارہ کشی کریں اور لڑیں نہیں اور تمہاری طرف صلح (کا پیغام) بھیجیں تو خدا نے تمہارے لئے ان پر (زبردستی کرنے کی) کوئی سبیل مقرر نہیں کی
يَصِلُونَ: لفظي معنيٰ آهي ”ڳنڍجن ٿا، پهچن ٿا“، هتي مراد آهي اهي ماڻهو جيڪي ڪنهن ٻئي قبيلي سان معاهدي يا پناهه جي ذريعي ڳنڍيل آهن.
مِيثَاقٌ: مضبوط عهد ۽ واعدو.
حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ: سندن سينا تنگ ٿي ويا، يعني سندن دلون ڪشاديءَ سان تيار نه آهن، نه اهي توهان سان وڙهڻ چاهين ٿا ۽ نه پنهنجي قوم سان.
السَّلَمَ: صلح، اطاعت ۽ انقياد.
سَبِيلًا: رستو، يعني قتل يا گرفتاريءَ جو ڪو به جواز.
2) آيت جي تفسير:
هن آيت ۾ الله تعاليٰ انهن ماڻهن جو ذڪر فرمايو آهي جن سان جنگ جي اجازت نه آهي. اهي ٻن قسمن جا آهن:
پهريون قسم: اهي ماڻهو جيڪي ڪنهن اهڙي قبيلي سان ڳنڍيل آهن، جنهن سان توهان مسلمانن جو مضبوط عهد ۽ معاهدو آهي. جيئن معاهدي وارن کي قتل ڪرڻ حرام آهي، تيئن انهن کي به قتل ڪرڻ جائز ناهي، جيڪي انهن معاهدي وارن جي حمايت ۾ داخل ٿي ويا آهن.
ٻيو قسم: اهي ماڻهو جيڪي توهان وٽ ان حالت ۾ آيا آهن جو سندن دلون تنگ ۽ پريشان آهن. نه اهي توهان سان وڙهڻ چاهين ٿا ۽ نه پنهنجي قوم سان وڙهڻ چاهين ٿا، يعني اهي غير جانبدار ۽ پرامن رهڻ چاهين ٿا. جيڪڏهن الله تعاليٰ چاهي ها ته انهن کي توهان تي غلبه ڏئي ها ۽ اهي پنهنجي قوم سان گڏ توهان سان جنگ ڪن ها. پر الله تعاليٰ پنهنجي حڪمت ۽ فضل سان انهن کي توهان کان روڪي ڇڏيو.
پوءِ حڪم ڏنو ويو ته جيڪڏهن اهي ماڻهو توهان کان پاسو ڪن، توهان سان جنگ نه ڪن ۽ صلح ۽ اطاعت جو هٿ وڌائن، ته پوءِ الله تعاليٰ توهان لاءِ انهن تي قتل يا گرفتاريءَ جو ڪو به رستو ۽ جواز نه بڻايو آهي. يعني انهن کي نه قتل ڪريو ۽ نه قيد ڪريو.
3) هن آيت مان ملندڙ فائدا ۽ سبق:
اسلام رحمت ۽ امن جو مذهب آهي: اسلام صرف انهن خلاف جنگ جي اجازت ڏئي ٿو جيڪي خود ظلم ۽ جنگ جو آغاز ڪن. جيڪي پرامن رهڻ چاهين ٿا ۽ جنگ کان پاسو ڪن ٿا، انهن سان نرمي ۽ صلح جو رويو اختيار ڪرڻ گهرجي.
معاهدن جي پاسداري: اسلام ۾ عهد ۽ معاهدي جي وڏي اهميت آهي. جيڪي معاهدي وارن سان ڳنڍيل آهن، انهن کي به معاهدي جي حرمت ۾ شامل سمجهيو وڃي ٿو. اهو اسلام جي وفاداري ۽ انصاف جو ثبوت آهي.
الله جي قدرت ۽ حڪمت تي ڀروسو: جيڪڏهن الله چاهي ها ته دشمنن کي طاقت ڏئي ها، پر هن پنهنجي حڪمت سان ڪيترن کي روڪي ڇڏيو. ان مان سمجهجي ٿو ته سڀ ڪجهه الله جي مرضي ۽ حڪمت سان ٿئي ٿو.
پرامن ماڻهن کي تحفظ: جيڪي جنگ کان پاسو ڪن ۽ صلح چاهين، انهن کي تحفظ ڏيڻ ۽ سندن خلاف ڪنهن به قسم جي زيادتي نه ڪرڻ اسلامي تعليم آهي. اهو اسلام جي انصاف ۽ انسانيت جي اعليٰ اصولن ڏانهن اشارو آهي.
دين ۾ آساني ۽ حڪمت: الله تعاليٰ پنهنجي بندن تي بار نه ٿو وجهي، پر هر حالت ۾ حڪمت ۽ مصلحت سان حڪم ڏئي ٿو، ته جيئن انسانن لاءِ زندگي ۾ امن ۽ سلامتي قائم رهي.
پر (انھن سان نه وڙھو) جيڪي اھڙيءَ قوم سان ڳنڍيل ھجن جو اوھان جي ۽ انھن جي وچ ۾ انجام ٿيل ھجي يا اوھان وٽ ھن حال ۾ اچن جو اوھان سان وڙھڻ يا پنھنجي قوم سان وڙھڻ کان سندن سينا دِڪ ٿيا ھجن، ۽ جيڪڏھن الله گھري ھا ته کين اوھان تي غالب ڪري ھا پوءِ اوھان کي ضرور مارين ھا، پوءِ جيڪڏھن اوھان کان پاسو ڪن ۽ اوھان سان نه وڙھن ۽ اوھان ڏانھن صُلح (جي پيغام) کي اُڇلين پوءِ الله اوھان لاءِ مٿن ڪا ويڙھ جي واٽ نه ڪئي آھي.
اوھان کي ڇا (ٿيو) آھي جو منافقن جي بابت ٻه ٽوليون (ٿي پيا) آھيو ۽ الله سندن ڪرتوتن سببان کين اونڌو ڪيو آھي، جنھن کي الله ڀلايو تنھن کي اوھين ھدايت ڪرڻ گھُرندا آھيو ڇا؟ جنھن کي الله ڀلائيندو آھي تنھن لاءِ ڪا واٽ ڪڏھن نه لھندين.
پر (انھن سان نه وڙھو) جيڪي اھڙيءَ قوم سان ڳنڍيل ھجن جو اوھان جي ۽ انھن جي وچ ۾ انجام ٿيل ھجي يا اوھان وٽ ھن حال ۾ اچن جو اوھان سان وڙھڻ يا پنھنجي قوم سان وڙھڻ کان سندن سينا دِڪ ٿيا ھجن، ۽ جيڪڏھن الله گھري ھا ته کين اوھان تي غالب ڪري ھا پوءِ اوھان کي ضرور مارين ھا، پوءِ جيڪڏھن اوھان کان پاسو ڪن ۽ اوھان سان نه وڙھن ۽ اوھان ڏانھن صُلح (جي پيغام) کي اُڇلين پوءِ الله اوھان لاءِ مٿن ڪا ويڙھ جي واٽ نه ڪئي آھي.
SurahQuran.com was founded as a humble effort to serve the Noble Book and the pure Sunnah, to invite people to Allah, and to make the religious sciences accessible according to the methodology of the Quran and Sunnah. We praise and thank Allah for His grace, and we ask Him to accept our work and make it sincere for His noble Face.