Мухаммад сүрөсү — Аят 14

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• بَيِّنَةٍ (баййина): Ачык-айкын далил, анык белги, эч шек туудурбаган акыйкат.
• زُيِّنَ (зуййина): Кооздолду, кооз көрсөтүлдү, жагымдуу кылып көрсөтүлдү.
• سُوءُ عَمَلِهِ (су'у амалиһи): Анын жаман иши, күнөөлүү амалы.
• أَهْوَاءَهُم (ахваа'аһум): Алардын каалоолору, напасынын кумарлары, акылга жана шариятка негизделбеген каалоолору.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта эки топту салыштырып, алардын тең эмес экенин ачык көрсөтүп жатат. Бирөө — Раббиси тараптан ачык-айкын далилге, акыйкат ишенимге ээ болгон адам. Ал Аллахка илим жана ишеним менен, эч шек-күмөнсүз, акыл-эси жеткен бекем негизде кулдук кылат. Экинчиси — өзүнүн жаман иштери шайтан тараптан кооздолуп, жакшы көрүнүп калган адам. Ал акыйкаттан эмес, өзүнүн напасынын кумарларына, каалоолоруна ээрчип кеткен. Бул экөө Аллахтын алдында эч качан тең болбойт. Бирөө туура жолдо, нурдун үстүндө жүрсө, экинчиси адашуунун караңгылыгында калган. Мына ушул айырма — адамдын түбөлүк тагдырын аныктаган чоң айырма.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизге акыйкат менен адашуунун ортосунда зор айырма бар экенин көрсөтөт. Ислам — бул жөн гана ата-бабадан калган салт эмес, ал Раббиден келген ачык-айкын далилге негизделген туура жол.
• Ишенимдүү адам өз ибадатын акыл-эси жана жүрөгү менен, бекем ишенимде аткарат. Бул ага ички тынчтык, рухий бекемдик жана жашоодо туура багыт берет.
• Напаска ээрчүү, жаман иштерди кооз көрүү адамды акыйкаттан алыстатат. Ислам бизди напасыбыздын кумарларына эмес, Аллахтын буйруктарына баш ийүүгө чакырат — бул бизди зыяндуу жолдон сактайт.
• Ар бир адам өзүнө суроо бериши керек: мен кайсы топтомун? Мен акыйкаттын үстүндөбү же кумарларыма ээрчип баратамбы? Бул суроо адамды туура жолго түшүрүүгө түрткү берет.
• Ислам дини адамды акыл-эсин иштетүүгө, далилге таянууга үндөйт. Ошондуктан ыйман — бул жөн гана сезим эмес, ал далилге жана ишенимге негизделген бекем турмуштук багыт.