فتح سۈرىسى — ئايەت 15

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• الْمُخَلَّفُونَ: ئارقىدا قالدۇرۇلغانلار، يەنى ئۇرۇشقا چىقمىغان مۇناپىقلار ۋە ئاجىزلار.
• مَغَانِمَ: غەنىمەتلەر، ئۇرۇشتا قولغا كېلىدىغان مال-مۈلۈك.
• يُبَدِّلُوا: ئۆزگەرتمەك، ئالماشتۇرماق.
• كَلَامَ اللَّهِ: بۇ يەردە ئاللاھنىڭ ۋەدىسى ۋە ھۆكمىنى كۆرسىتىدۇ.
• يَفْقَهُونَ: چۈشىنىدۇ، ئىدراك قىلىدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇئمىنلەر، سىلەر خەيبەر غەنىمەتلىرىنى ئېلىش ئۈچۈن يولغا چىققان ۋاقىتتا، ئۇرۇشتىن ئارقىدا قالدۇرۇلغان مۇناپىقلار سىلەرگە: «بىزنى قويۇڭلار، سىلەر بىلەن بىرگە بارايلى» دەيدۇ. ئۇلار بۇ سۆزى بىلەن ئاللاھنىڭ خەيبەر غەنىمىتى پەقەت ھۇدەيبىيەدە قاتناشقان مۇئمىنلەرگە خاس دېگەن ۋەدىسىنى ئۆزگەرتمەكچى بولىدۇ. ئى پەيغەمبەر، ئۇلارغا ئېيتىڭ: «سىلەر بىز بىلەن ھەرگىز بارالمايسىلەر. چۈنكى ئاللاھ تائالا بۇنى بىز قايتىشتىن بۇرۇنلا ئېيتىپ قويغان». شۇ چاغدا ئۇلار: «ياق، سىلەر بىزنى ھەسەت قىلغانلىقىڭلار ئۈچۈن ئېلىپ بارمايۋاتىسىلەر» دەيدۇ. ئەمەلىيەتتە ئۇلارنىڭ ئېيتقىنى خاتا. ئۇلار دىننىڭ ھۆكۈملىرىنى، ئۆزلىرىگە پايدىلىق ۋە زىيانلىق ئىشلارنى پەقەت ئازغىنە چۈشىنىدۇ، خالاس.

3) دەۋەت ۋە نەسىھەت:

ئەزىز قېرىنداشلار، بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھنىڭ ھۆكمى ۋە ۋەدىسىنى ھەرگىز ئۆزگەرتكىلى بولمايدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر بىر ئىشنى ئۆز ھېكمىتى بىلەن تەرتىپكە سالىدۇ. بىز مۇئمىن بولۇش سۈپىتىمىز بىلەن ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇشىمىز، ئۇنىڭ ۋەدىسىگە ئىشىنىشىمىز كېرەك. دىنىمىزنى چوڭقۇر چۈشىنىش، ئۇنىڭ ھۆكۈملىرىنى ئۆگىنىش ۋە ئەمەلىيەتتە قوللىنىش بىزنىڭ بۇ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەختلىك بولۇشىمىزنىڭ يولىدۇر. كېلىڭلار، قۇرئان كەرىمنى كۆڭۈل قويۇپ ئوقۇيلى، ئۇنىڭ مەنىسىنى چۈشىنىپ، ئاللاھنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشىش ئۈچۈن تىرىشايلى. ئاللاھ بىزنى ھەقىقىي چۈشىنىدىغان ۋە ئەمەل قىلىدىغان مۇئمىنلەردىن قىلسۇن.