Sura Al-Fath — Aya 15

Maana ya Maneno:

• Al-Mukhallafūn (المُخَلَّفُونَ): Wale walioachwa nyuma wasioenda Hudaibiyya, yaani makafiri wa Kiarabu na wanafiki.
• Maghānim (مَغَانِم): Nyara za vita, hasa nyara za Khaibar.
• Kalām Allāh (كَلَامَ اللَّهِ): Ahadi ya Mwenyezi Mungu kwa wale walioshiriki Hudaibiyya kwamba watapewa nyara za Khaibar pekee.
• Lā yafqahūn (لَا يَفْقَهُونَ): Hawaelewi, hawafahamu.

Tafsiri ya Aya:

Mwenyezi Mungu Atawaambia Nabii Muhammad (ﷺ) kwamba wale walioachwa nyuma wasioenda Hudaibiyya — kama makafiri wa jangwani na wanafiki — watasema baada ya kurudi kwenu Madina: "Mkienda kupata nyara za Khaibar ambazo Mwenyezi Mungu Amekuahidini, tuacheni tufuate nyuma yenu tushiriki nazo." Lakini wao kwa ombi hilo wanataka kubadilisha ahadi ya Mwenyezi Mungu Aliyowapa wale walioshiriki Hudaibiyya, kwamba nyara za Khaibar ni zao pekee wasioshirikishwe na wengine.

Waambie, ewe Mtume: "Hamtafuatana nasi kwenda Khaibar; kwa kuwa Mwenyezi Mungu Amekwisha sema kabla ya kurudi kwetu Madina kwamba nyara za Khaibar ni kwa wale tu walioshiriki Hudaibiyya." Hapo watasema kwa ukaidi na kukanusha: "Siyo kweli, nyinyi mnatuhasidi tu, mnatutaka tusipate nyara." Lakini si kama wanavyodai; ukweli ni kwamba wao hawaelewi mambo ya dini yao wala maagizo ya Mwenyezi Mungu, isipokuwa uelewa mdogo sana usiofaa.

Faida Zinazotokana na Aya:

1. Uaminifu kwa Ahadi ya Mwenyezi Mungu: Aya hii inafundisha kwamba ahadi za Mwenyezi Mungu ni za kweli na hazibadiliki; Mwenyezi Mungu Hutoa kwa Anayemtaka kwa hekima Yake, na ni wajibu wetu kukubali mapenzi Yake bila kujadili.
2. Hadhari dhidi ya Wanafiki: Aya inaonyesha tabia ya wanafiki ambao wanataka kujipatia manufaa ya dunia bila kustahiki, na wanapozuiwa hulaumu wengine kwa hasidi — hivyo tujifunze kutowafuata watu wenye nia mbaya.
3. Umuhimu wa Kufahamu Dini: Aya inasisitiza kwamba kukosa ufahamu wa dini kunasababisha makosa makubwa; kila Muumini anatakiwa kujifunza mambo ya dini yake ili asije akaanguka katika makosa kama wale waliotajwa.
4. Utii kwa Mtume (ﷺ): Waislamu wanatakiwa kumtii Mtume (ﷺ) katika maamuzi yake, kwani yeye haongei kwa matamanio yake bali kwa mwongozo wa Mwenyezi Mungu.
5. Subira na Uvumilivu: Licha ya maneno makali ya wanafiki, Mtume (ﷺ) aliamriwa kujibu kwa upole na kwa hoja za wazi — hii inatufundisha kuwa jibu la hekima lina nguvu kuliko mabishano ya kijinga.