مائدہ سۈرىسى — ئايەت 49

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• احْكُم: ھۆكۈم قىل، ئارىلىرىدا ئادىل ھۆكۈم چىقار.
• أَهْوَاءَهُمْ: ئۇلارنىڭ نەپسى-ھەۋەسلىرى، شەھۋانىي خاھىشلىرى.
• يَفْتِنُوكَ: سېنى ئازدۇرۇشى، سېنى پىتنىگە چۆمۈرۈشى.
• تَوَلَّوْا: يۈز ئۆرۈسە، باش تارتىپ كەتسە.
• فَاسِقُونَ: ئىتائەتسىز، چەكتىن چىققۇچىلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! ئاللاھ تائالا ساڭا شۇنداق بۇيرۇق بېرىدۇكى، يەھۇدىيلارنىڭ ئارىسىدا ئۇلار سەندىن ھۆكۈم سورىغاندا، ئاللاھ ساڭا نازىل قىلغان قۇرئان ۋە شەرىئەت بويىچە ئادىللىق بىلەن ھۆكۈم قىلغىن. ئۇلارنىڭ نەپسى-ھەۋەسلىرىگە ۋە ئاساسسىز تەلەپلىرىگە ئەگەشمە، چۈنكى ئۇلارنىڭ ھەۋەسلىرى ھەقىقەتتىن يىراق ۋە ئادىللىققا زىتتۇر. ئۇلار سېنى ئاللاھ نازىل قىلغان ھۆكۈملەرنىڭ بەزىسىدىن ئازدۇرۇشى، ياكى سېنى ھەقىقەتتىن چىقىرىپ، ئۇلارنىڭ خاھىشىغا ماس ھۆكۈم چىقىرىشقا مەجبۇرلىشىدىن ئېھتىيات قىلغىن. ئەگەر ئۇلار ئاللاھنىڭ ھۆكمىنى قوبۇل قىلماي يۈز ئۆرۈسە ۋە باش تارتىپ كەتسە، بىلگىنكى، ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ قىلغان گۇناھلىرىنىڭ بەزىسى سەۋەبىدىن ئۇلارنى دۇنيادا جازالاشنى ۋە خارلىققا ئۇچرىتىشنى ئىرادە قىلغان. ھەقىقەتەن ئىنسانلارنىڭ كۆپچىلىكى ئاللاھنىڭ ئىتائىتىدىن چىققۇچى ۋە ئىتائەتسىزلىك قىلغۇچىلاردۇر.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا ھەر قانداق ئەھۋالدا ئادىللىق ۋە ھەقىقەت بىلەن ھۆكۈم قىلىشنى بۇيرۇيدۇ، بۇ ئىسلامنىڭ ئادىللىققا بولغان ئەھمىيىتىنى كۆرسىتىدۇ.
• نەپسى-ھەۋەسكە ئەگىشىش ۋە باشقىلارنىڭ ئاساسسىز تەلەپلىرىگە بوي سۇنۇش ئىنساننى ھەقىقەتتىن يىراقلاشتۇرىدۇ.
• ئاللاھنىڭ ھۆكمىنى رەت قىلغانلار دۇنيادا ۋە ئاخىرەتتە جازاغا ئۇچرايدۇ، بۇ ئاللاھنىڭ ئادىللىقىنىڭ ئىپادىسىدۇر.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارنى ھەقىقەت، ئادىللىق ۋە ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئەمەل قىلىشقا چاقىرىدۇ، بۇ ئىنسانلارنىڭ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەخت-سائادەتكە ئېرىشىشىنىڭ يولىدۇر.
• قۇرئان كەرىم ئىنسانلارنى توغرا يولغا يېتەكلەيدىغان، ھەقىقەت ۋە ئادىللىقنى تەشەببۇس قىلىدىغان ئىلاھىي كىتابتۇر، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىش ئىنساننىڭ ھاياتىنى يورۇتۇپ، ئۇنىڭغا ئىككى دۇنيا بەختىنى ئاتا قىلىدۇ.