مائدہ سۈرىسى — ئايەت 48

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• مُصَدِّقًا: تەستىقلىغۇچى، دەلىللىگۈچى.
• مُهَيْمِنًا: كۆزەتكۈچى، ئامىن، ھۆكۈم قىلغۇچى؛ يەنى ئۆزىدىن ئىلگىرىكى كىتابلارنىڭ ھەق-بىھەقلىكىنى ئايرىپ بېرىدىغان ھۆكۈمران.
• شِرْعَةً: شەرىئەت، دىنىي يول-يورۇق.
• مِنْهَاجًا: ئوچۇق-ئاشكارا يول، ئۇسۇل.
• لِيَبْلُوَكُمْ: سىناش ئۈچۈن، ئىمتىھان قىلىش ئۈچۈن.
• فَاسْتَبِقُوا: ئالدىراڭلار، مۇسابىقە قىلىڭلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر، بىز ساڭا قۇرئاننى ھەق بىلەن نازىل قىلدۇق. ئۇ ئۆزىدىن ئىلگىرى نازىل بولغان كىتابلارنى تەستىقلايدۇ، يەنى ئۇلارنىڭ ئەسلىدە ئاللاھ تەرىپىدىن ئىكەنلىكىنى جاكارلايدۇ ۋە ئۇلارغا كۆزەتچى بولۇپ، ھەق بىلەن باتىلنى، توغرا بىلەن خاتانى ئايرىپ بېرىدۇ. شۇڭا ئەھلى كىتاب ئارىسىدا ئاللاھ نازىل قىلغان ھۆكۈم بىلەن ھۆكۈم قىلغىن، ئۇلارنىڭ نەپسى خاھىشلىرىغا ئەگىشىپ، ساڭا كەلگەن ھەقتىن يانمىغىن. بىز ھەر بىر ئۈممەت ئۈچۈن ئايرىم شەرىئەت ۋە ئوچۇق يول بەلگىلىدۇق. ئەگەر ئاللاھ خالىسا، ھەممىڭلارنى بىر ئۈممەت قىلاتتى، لېكىن ئۇ سىلەرگە بەرگەن نەرسىلەردە سىناپ، ئىتائەت قىلغۇچى بىلەن ئاسىيلىق قىلغۇچىنى ئايرىش ئۈچۈن شۇنداق قىلدى. باس، ياخشى ئىشلارغا ئالدىراڭلار، ياخشىلىقتا مۇسابىقە قىلىڭلار. ھەممىڭلارنىڭ قايتىدىغان جايى ئاللاھنىڭ دەرگاھىدۇر، ئۇ سىلەرگە ئىختىلاپ قىلغان ئىشلارنى ئېيتىپ بېرىدۇ ۋە ھەر بىرىڭلارغا قىلغان ئەمەلىڭلارغا قاراپ جازا-مۇكاپات بېرىدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• قۇرئان كەرىم ئاللاھ تەرىپىدىن ھەق بىلەن نازىل بولغان، ئۇنىڭدىكى ھەممە خەۋەر ۋە ھۆكۈملەر شەكسىز ھەقتۇر.
• قۇرئان ئۆزىدىن ئىلگىرىكى ئىلاھىي كىتابلارنى تەستىقلايدۇ ۋە ئۇلارنىڭ ھەق-بىھەقلىكىنى ئايرىپ بېرىدىغان ئۆلچەمدۇر.
• ھۆكۈم قىلغاندا ئاللاھنىڭ ھۆكۈمىگە ئەمەل قىلىش، نەپسى خاھىش ۋە ئادەتلەرگە ئەگەشمەسلىك لازىم.
• ئاللاھ ھەر ئۈممەتكە ئايرىم شەرىئەت بەرگەن بولسىمۇ، ھەممىسىنىڭ ئاساسىي دىنى بىر — يەنى ئاللاھنى بىرلەپ تونۇش ۋە ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلىش.
• ھاياتتىكى ئىمتىھان ئاللاھ بەرگەن نەرسىلەردە كىمنىڭ ئىتائەت قىلىدىغانلىقىنى ۋە كىمنىڭ ئاسىيلىق قىلىدىغانلىقىنى ئاشكارىلاش ئۈچۈندۇر.
• مۇئمىن كىشى ياخشى ئىشلارغا ئالدىراپ، ياخشىلىقتا مۇسابىقە قىلىشى كېرەك.
• ھەممە ئادەمنىڭ ئاخىرقى قايتىشى ئاللاھنىڭ دەرگاھىدۇر، ئۇ كۈندە ئاللاھ ھەممە ئىختىلاپلارنى ھەل قىلىپ، ھەر كىمنىڭ ئەمىلىگە قاراپ ھېساب-كىتاب قىلىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە قۇرئاننىڭ ئەڭ ئاخىرقى ۋە ئەڭ مۇكەممەل ئىلاھىي كىتاب ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىشنىڭ ھەر بىر مۇسۇلمان ئۈچۈن ۋاجىب ئىكەنلىكىنى، شۇنداقلا ياخشىلىق يولىدا مۇسابىقە قىلىش ۋە ئاللاھنىڭ ھۆكۈمىگە ئەمەل قىلىش ئارقىلىق ئاخىرەتتە مۇكاپاتقا ئېرىشىشىمىزنى ئۆگىتىدۇ.