Rəhman surəsi — Ayə 45

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• فَبِأَيِّ: "Bəs hansı ilə" mənasındadır; sual forması olub təəccüb və xəbərdarlıq bildirir.
• آلَاءِ: "Nemətlər", "ne’mətlər", "lütflər" deməkdir. Tək forması "إِلْي" və ya "أَلًا" gəlir. Burada Allahın saysız-hesabsız nemətləri nəzərdə tutulur.
• رَبِّكُمَا: "İkinizin Rəbbi" deməkdir. Burada xitab iki böyük varlıq qrupuna — insanlara və cinlərə yönəlib.
• تُكَذِّبَانِ: "İkiniz yalan sayırsınız", "inkar edirsiniz" mənasındadır. Yəni bu nemətləri yalan hesab edib, onların Allahdan olduğunu qəbul etmirsiniz.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə Rəhman surəsinin ən möhtəşəm və təkrar olunan ayələrindən biridir. Allah-Təala insanlara və cinlərə xitab edərək buyurur: "Bəs Rəbbinizin hansı nemətini yalan sayırsınız?"

Allah sizə saysız-hesabsız nemətlər bəxş edib: həyat, sağlamlıq, ruzi, ağıl, hidayət, Quran, peyğəmbərlər, bağışlanma qapısı və daha nələr... Bütün bu nemətlər yalnız və yalnız Allahın lütfündəndir. Bəs siz bunlardan hansını inkar edə bilərsiniz? Hansı nemətə görə Allaha şükür etməyəsiniz?

Bu ayə həm bir sual, həm bir xəbərdarlıq, həm də bir dəvətdir. Sual verir ki, düşünün: bu qədər nemətə baxmayaraq, necə olur da Allahı və Onun verdiyi nemətləri yalan sayırsınız? Xəbərdarlıq edir ki, bu nemətləri inkar etmək böyük bir nankorluqdur. Dəvət edir ki, gəlin, bu nemətləri tanıyın, onların Sahibini tanıyın və Ona şükür edin.

Bu ayə təkcə bir sual deyil, eyni zamanda bir məhəbbət dəvətidir. Allah bizə deyir: "Mən sizə bu qədər nemət verdim, bəs siz niyə Məni inkar edirsiniz? Niyə Mənim sevgimdən uzaq qalırsınız?" Bu, Allahın qullarına olan sonsuz mərhəmətinin və səmimi dəvətinin ifadəsidir.

Ey insan! Bir düşün: səhər oyandığın anda nəfəs ala bilirsənsə, bu Allahın nemətidir. Yemək yeyə bilirsənsə, bu Onun lütfüdür. Sevdiklərin yanındadırsa, bu Onun əta etdiyi nemətdir. Ən böyük nemət isə iman və hidayətdir. Bəs sən bu nemətlərin dəyərini bilirsənmi? Onların Sahibinə şükür edirsənmi?

Bu ayə hər dəfə təkrar olunduqca bizə xatırladır ki, nemətləri saymaqla bitməz, şükür etməklə isə artar. Gəlin, bu ayəni oxuyarkən qəlbimizi yoxlayaq: hansı neməti unutmuşuq, hansına nankorluq etmişik? Və tövbə edib, şükrə sarılaq. Çünki şükür, nemətlərin davamına və artmasına səbəbdir.

3) Dəvət və nəsihət:

Bu ayə bizə öyrədir ki, həyatımızdakı hər bir nemət Allahdandır və biz onları inkar etməməli, əksinə, şükürlə qarşılamalıyıq. Gəlin, bu ayəni oxuyanda qəlbimiz yumşalsın, gözümüz nemətləri görsün, dilimiz şükür söyləsin. Allahın nemətlərini danmaq əvəzinə, onları tanıyaq və Ona yönələk. Çünki əsl səadət, nemətlərin Sahibini tanımaqda və Ona şükür etməkdədir.