سوره منافقون — آیه 8

معانی کلمات:

• الأَعَزّ: عزیزتر و قدرتمندتر.
• الأَذَلّ: ذلیلتر و خوارتر.
• العِزَّة: عزت، قدرت، غلبه و سربلندی.

تفسیر آیه:

منافقان، بهویژه سرکردهی آنان عبدالله بن اُبیّ بن سلول، میگفتند: «اگر به مدینه بازگردیم، همانا عزیزتر (یعنی ما و یارانمان) ذلیلتر (یعنی محمد و مؤمنان) را از آن بیرون خواهد کرد.» آنان با این سخن، گمان میکردند که عزت و قدرت حقیقی در دست آنان است و میتوانند مؤمنان را از شهر بیرون کنند. اما خداوند این پندار باطل را رد کرده و میفرماید: عزت و سربلندی، تنها از آنِ خداوند است و به رسولش و مؤمنان نیز به سبب ایمان و پیوند با خداوند، عزت داده شده است. بنابراین، عزت واقعی نه برای منافقان است و نه برای کافران، بلکه برای خدا و رسولش و کسانی است که به او ایمان آوردهاند. اما منافقان به دلیل جهل و کوردلی، این حقیقت را درک نمیکنند و نمیدانند که پیروزی نهایی از آنِ مؤمنان است.

فواید و پیامهای آیه:

• عزت و ذلت، تنها به دست خداوند است و اوست که هر که را بخواهد عزیز و هر که را بخواهد ذلیل میکند. بنابراین، مؤمن نباید از تهدید و قدرت ظاهری دشمنان هراسان شود.
• مؤمنان باید بدانند که عزت واقعی در گرو ایمان و اطاعت از خدا و رسولش است، نه در ثروت، قبیله یا قدرت ظاهری.
• این آیه به مؤمنان اطمینان میدهد که هرچند دشمنان با سخنان خود آنان را تحقیر کنند، اما سرانجام عزت و پیروزی از آنِ اهل ایمان است.
• منافقان همواره در تلاشاند تا روحیهی مؤمنان را تضعیف کنند، اما مؤمنان باید با تکیه بر وعدهی الهی، از این توطئهها نهراسند و بر ایمان خود استوار بمانند.