Аль-Араф сүрөсү — Аят 156

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• وَاكْتُبْ لَنَا — бизге жазып бер, бизге белгилеп кой, бизге ыйгар.
• حَسَنَةً — жакшылык, жакшы абал, дүйнөдөгү сооп жана жакшылык.
• هُدْنَا إِلَيْكَ — Сага кайттык, тообо кылдык, Сага моюн сундук.
• عَذَابِي — Менин азабым.
• أُصِيبُ بِهِ مَنْ أَشَاءُ — аны мен каалаган адамга жеткирем.
• وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ — Менин ырайымым бардык нерсени камтыды.
• فَسَأَكْتُبُهَا — анан Мен аны (ырайымды) жазамын, белгилеймин.
• يَتَّقُونَ — такыбаалык кылышат, Аллахтан коркушат, күнөөлөрдөн сактанышат.
• يُؤْتُونَ الزَّكَاةَ — зекет беришет.
• بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ — Биздин аяттарыбызга ыйман келтиришет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Муса пайгамбар (алайхи-ссалам) Раббисине дуба кылып: «Оо, Раббим! Бизге ушул дүйнөдө да, акыретте да жакшылыкты жазып бер. Биз Сага тообо кылып, кайттык, өзүбүздүн кемчиликтерибизди моюнга алып, Сага баш ийдик» — деди.

Аллах Таала ага жооп берип: «Менин азабым — Мен каалаган пенделериме жетет. Ал эми Менин ырайымым бардык нерсени камтып койду. Бул дүйнөдө Аллахтын ырайымы, жакшылыгы жана берекеси бардык жаратылгандарга жетти — ыймандуу да, каапыр да Аллахтын берген жакшылыктарынан пайдаланып жатат. Ал эми акыретте Менин ырайымымды такыбаалык кылгандарга, б.а. буйруктарымды аткарып, тыюуларымдан сактангандарга, зекеттерин берип, мал-мүлктөрүнүн зекетин талап кылгандарга берип, Биздин аяттарыбызга чын ыкластан ыйман келтиргендерге жазамын» — деди.

Демек, бул аятта Аллахтын ырайымынын кенендиги жана анын такыбаалык кылган, зекет берген жана аяттарга ыйман келтирген пенделерге арналганы баяндалат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын ырайымы өтө кенен: Аллахтын ырайымы бардык нерсени камтыйт. Бул — Аллахтын пенделерине болгон чексиз мээрими жана кечиримдүүлүгү. Ар бир адам Аллахтын ырайымынан үмүт кылып, Ага кайрылса болот.
• Тообо — кайтуу жолу: Муса пайгамбардын дубасында «Биз Сага кайттык» деген сөздөр бар. Бул — адам баласы күнөө кылса да, тообо кылып Аллахка кайтса, Аллах аны кабыл кылаарын көрсөтөт. Тообо — ыймандуу адамдын жашоосундагы эң маанилүү амалдардын бири.
• Такыбаалык — ырайымдын ачкычы: Аллахтын акыреттеги ырайымы такыбаалык кылгандарга, б.а. Аллахтан коркуп, буйруктарын аткарып, тыюуларынан сактангандарга берилет. Такыбаалык — жөн гана коркуу эмес, Аллахты сүйүү жана Ага жакындоо жолу.
• Зекет — ыймандын белгиси: Аятта зекет өзгөчө эскерилет, анткени ал — ыймандын чыныгы экенин көрсөтүүчү амал. Зекет берүү — Аллахтын берген ныкыматтарына шүгүр кылуу жана муктаждарга жардам берүү. Бул — ислам коомунун биримдигин жана боорукерлигин бекемдейт.
• Ыйман — негиз: Аяттын аягында «Биздин аяттарыбызга ыйман келтиргендер» деп айтылат. Ыйман — бардык жакшылыктардын негизи. Аллахтын аяттарын терең түшүнүп, аларга ыйман келтирүү — адамды дүйнөдө да, акыретте да бактылуу кылат.
• Үмүт жана кубаныч: Бул аят адамга үмүт берет — Аллахтын ырайымы чексиз, Ал кечиримдүү жана мээримдүү. Ар бир адам тообо кылып, такыбаалык жолун тандап, Аллахтын ырайымына жетүүгө аракет кылышы керек. Ислам — бул коркуу эмес, үмүт жана сүйүү дини.