Əraf surəsi — Ayə 38

1) Bəzi sözlərin izahı:

• اُدْخُلُوا: Daxil olun.
• أُمَمٍ: Ümmətlər, toplumlar, qruplar.
• خَلَتْ: Keçmiş, sizdən əvvəl gəlib-getmiş.
• اِدَّارَكُوا: Bir-birinə yetişdilər, hamısı bir yerə toplaşdılar.
• أُخْرَاهُمْ: Sonrakılar, yəni tabeçilər, ardınca gedənlər.
• أُولَاهُمْ: Əvvəlkilər, yəni başçılar, rəhbərlər.
• ضِعْفًا: İkiqat, qat-qat artırılmış.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah Qiyamət günü kafirlərə və azğınlara belə buyuracaq: "Siz də sizdən əvvəl küfr və azğınlıq yolunda gedən cin və insan toplumlarının arasına qatılaraq Cəhənnəmə girin!" Onlar Odda bir-birinin ardınca daxil olduqca, hər bir ümmət özündən əvvəl gedən və özünə yol göstərən yoldaşını lənətləyəcək. Nəhayət hamısı Odda bir yerə toplaşdıqda, tabeçilər və zəiflər özlərindən əvvəl gedən başçılara və rəhbərlərə üz tutub deyəcəklər: "Ey Rəbbimiz! Bizi doğru yoldan sapanlar, məhz bunlar oldular. Onlara Odda ikiqat əzab ver!" Uca Allah cavab verəcək: "Hər birinizə – həm başçılara, həm də tabeçilərə – ikiqat əzab vardır. Lakin siz bunu bilmirsiniz, hər kəsin öz əməlinə görə nə qədər əzab alacağını dərk etmirsiniz."

3) Bu ayədən öyüd-nəsihət:

Bu ayə bizə göstərir ki, insan təkcə öz əməlinə görə deyil, həm də başqalarını yanlış yola sürüklədiyinə görə məsuliyyət daşıyır. Kim ki yaxşılığa çağırır və özü də doğru yolda gedirsə, onun ardınca gedənlərin savabından ona da pay düşər. Kim ki pisliyə çağırır və özü də azğınlıq edirsə, onun ardınca gedənlərin günahından ona da pay düşər. Elə buna görə də hər birimiz həm öz əməllərimizə, həm də ətrafımızdakılara təsirimizə diqqət yetirməliyik. Gəlin doğru yolu seçək, bir-birimizi xeyirə və haqqa dəvət edək ki, Qiyamət günü lənətləşən deyil, bir-birinə şəfaət edən və birlikdə Cənnətə daxil olan bəxtiyarlardan olaq. Allah hamımızı doğru yolda sabit qədəm etsin!