Sure A'râf — Ayet 38

Kelime Anlamları:

• Ümem (أُمَم): Topluluklar, milletler, cemaatler.
• Halet (خَلَتْ): Geçip gitti, önceden gelip geçti.
• İddârekû (اِدَّارَكُوا): Birbirine yetiştiler, hepsi bir araya toplandılar.
• Uhra (أُخْرَى): Sonrakiler, tâbi olanlar, aşağı tabaka.
• Ûlâ (أُولَى): Öncekiler, önderler, büyükler.
• Dı'fen (ضِعْفًا): Kat kat, katlanmış, iki katı.

Tefsir:

Allah Teâlâ, kıyamet gününde kâfir ve müşriklere şöyle buyuracaktır: "Sizden önce gelip geçmiş olan cin ve insan topluluklarıyla birlikte cehennem ateşine girin!" Bu, onların dünyada iken tâbi oldukları sapkın yolların ve kendilerine öncülük eden azgınların akıbetine ortak olacaklarını bildiren dehşet verici bir hükümdür.

Cehenneme her bir ümmet (topluluk) girdikçe, kendisini sapıklığa sürükleyen ve kendisinden önce oraya girmiş olan "kardeşine" (yani kendisine önderlik eden benzerine) lanet edecektir. Bu lanetleşme, hepsi cehennemde bir araya gelinceye kadar devam edecektir.

Nihayet hepsi cehennemde toplandıklarında, arkadan gelenler (tâbi olanlar, zayıf ve aşağı tabaka), önden gidenlere (büyüklerine, liderlerine ve önderlerine) hitaben şöyle diyeceklerdir: "Rabbimiz! Bizi doğru yoldan saptıranlar işte bunlardır. Onlara ateşten kat kat azap ver!" Onlar bu sözleriyle, önderlerinin kendilerini dalalete sürükledikleri için daha ağır bir cezaya çarptırılmalarını istemektedirler.

Allah Teâlâ ise onlara şu cevabı verecektir: "Her biriniz için (hem önderler hem tâbi olanlar) kat kat azap vardır. Fakat siz bilmiyorsunuz." Yani, her iki grubun da azabı katmerlidir; çünkü önderler hem kendileri sapmış hem de başkalarını saptırmışlardır, tâbi olanlar ise sapmışlar ve saptıranlara uymuşlardır. Herkesin cezası kendi durumuna göre ağırdır, fakat onlar bunun mahiyetini ve şiddetini tam olarak kavrayamazlar.

Bu ayet, bizlere dünyada iken seçeceğimiz yolların ve uyacağımız önderlerin ne kadar kritik olduğunu gösterir. İnsan, kıyamet gününde pişmanlık duyacağı bir dostluktan ve önderlikten şimdiden sakınmalıdır. Unutmayalım ki, hakka tâbi olanlar cennette birbirlerine dua ederken, batıla tâbi olanlar cehennemde birbirlerini lanetleyeceklerdir. Rabbimiz bizleri, kendisine giden yolda salih önderlere tâbi olanlardan eylesin ve bizi, birbirini lanetleyenlerden değil, birbirine rahmet edenlerden kılsın.