سوره انفال — آیه 43

معانی واژگان:

• فَشِلْتُمْ: سست و ناتوان شدید، ترسیدید و از میدان جنگ عقبنشینی کردید.
• تَنَازَعْتُمْ: اختلاف و کشمکش کردید، با یکدیگر به نزاع پرداختید.
• سَلَّمَ: نجات داد، از آسیب و عاقبت بد حفظ کرد.
• ذَاتِ الصُّدُورِ: آنچه در سینهها نهفته است؛ یعنی نیتها، اندیشهها و رازهای درونی.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به یاد آور آن زمان را که خداوند در خواب، لشکر دشمن را به تو اندک و کم شمار نشان داد و تو این خبر را به مؤمنان رساندی. همین امر سبب شد که دلهای آنان قوی گردد و با جرأت و شجاعت به استقبال جنگ با مشرکان بروند. اگر خداوند در آن خواب، تعداد دشمن را بسیار و انبوه به تو نشان میداد، یارانت سست میشدند، ترس بر دلهایشان چیره میگشت و در امر جنگ با یکدیگر به اختلاف و نزاع میافتادند و کارشان به شکست میانجامید. اما خداوند با این لطف و تدبیر، شما را از سستی و اختلاف نجات داد و سلامت و پیروزی را برایتان رقم زد. به راستی که او به همهی رازهای درون سینهها و آنچه در دلهای بندگان نهفته است، آگاه است و میداند که چه چیزی برای آنان خیر و صلاح است.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند متعال با علم و حکمت بینهایت خود، تدبیر امور بندگان را بر عهده دارد و آنچه را که برای آنان خیر است، فراهم میسازد، حتی اگر در ظاهر برای ما روشن نباشد.
• آرامش و قوت قلب مؤمنان، ریشه در اعتماد به خدا و وعدههای او دارد؛ وقتی انسان بداند خدا پشتیبان اوست، هیچ قدرتی نمیتواند او را بترساند.
• اختلاف و نزاع، عامل اصلی شکست و ناتوانی است؛ وحدت و همدلی، رمز پیروزی بر دشمنان است.
• خداوند به نیتها و اندیشههای درونی انسانها آگاه است؛ بنابراین باید دلهای خود را پاک و خالص کنیم و در همهی امور، خیر و صلاح خود را از او بخواهیم.
• این آیه نشان میدهد که خداوند با لطف پنهان خود، مؤمنان را در سختترین شرایط یاری میکند و راههای نجات را به آنان نشان میدهد، پس هرگز از رحمت او ناامید نشویم.