انفال سۈرىسى — ئايەت 7

1) قىسقىچە سۆز ئىزاھاتى:

• إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ: ئىككى گۇرۇھنىڭ بىرى. بۇ يەردە ئىككى گۇرۇھنىڭ بىرى «ئەبۇ سۇفياننىڭ كارۋىنى (ئىير)»، يەنە بىرى «ئەبۇ جەھىلنىڭ قوشۇنى (نەفىر)» دېمەكتۇر.
• غَيْرِ ذَاتِ الشَّوْكَةِ: «شەۋكە» — ئۇرۇش قىلىش كۈچى، جەڭ قىلىش ئىقتىدارى دېگەن مەنىدە. «غەيرى زاتىششەۋكە» — ئۇرۇش-جېدەل بولمايدىغان، يەنى قورال-ياراغسىز كارۋاننى كۆرسىتىدۇ.
• يُحِقَّ الْحَقَّ: ھەقنى مۇستەھكەم قىلىش، ھەقنى ئاشكارىلاش ۋە ئۇنىڭغا غەلىبە بېرىش.
• دَابِرَ الْكَافِرِينَ: كاپىرلارنىڭ ئارقىسىنى، يەنى ئۇلارنىڭ ئاخىرقى ئەزەلىنى يوقىتىش، پۈتۈنلەي ھالاك قىلىش.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇئمىنلەر! ئەسلىگە ئېلىڭلاركى، ئۆز ۋاقتىدا ئاللاھ تائالا سىلەرگە ئىككى گۇرۇھنىڭ بىرىگە غەلىبە قىلىدىغانلىقىڭلارنى ۋەدە قىلغان ئىدى: بىرى ئەبۇ سۇفياننىڭ مال-مۈلۈك ئېلىپ ماڭغان كارۋىنى، يەنە بىرى ئەبۇ جەھىلنىڭ قوراللانغان قوشۇنى. سىلەر ئۇرۇش-جېدەل بولمايدىغان، ئاسانلا قولغا چۈشىدىغان كارۋاننى تاللاپ، ئۇنىڭ سىلەرگە نېسىپ بولۇشىنى ئارزۇ قىلاتتىڭلار. ئەمما ئاللاھ تائالا ئۆز ئەمرى بىلەن ھەقنى مۇستەھكەم قىلىشنى، ئىسلامنى ئۈستۈن قىلىشنى ۋە كاپىرلارنىڭ ئىزىنى پۈتۈنلەي يوقىتىشنى ئىرادە قىلدى. شۇڭا ئاللاھ سىلەرنى ئۇرۇشقا بۇيرۇدىكى، كاپىرلارنىڭ چوڭلىرى قىرغىن قىلىنىپ، كۆپچىلىكى ئەسىرگە چۈشسۇن، شۇ ئارقىلىق ئىسلامنىڭ كۈچ-قۇدرىتى ئاشكارىلانسۇن.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھنىڭ ھۆكمى ۋە ئىرادىسى ھەمىشە بىزنىڭ نەپسىي ئارزۇلىرىمىزدىن ئۈستۈن تۇرىدۇ. بەزىدە بىز ئاسان ۋە راھەت يولنى تاللىماقچى بولىمىز، ئەمما ئاللاھ تائالا بىز ئۈچۈن جاپا-مۇشەققەت ئىچىدە بولسىمۇ، ئەڭ ياخشى ۋە ئەڭ مەنپەئەتلىك يولنى تاللاپ بېرىدۇ. شۇڭا مۇئمىن كىشى ئاللاھنىڭ ھۆكمىگە تەسلىم بولۇشى، ئۇنىڭ يولىدا جاپا-مۇشەققەتلەرگە سەۋر قىلىشى كېرەك. ئاللاھ تائالا ھەقنى ھەر قانداق شارائىتتا غەلىبە قىلدۇرىدۇ، باتىل بولسا مەغلۇپ بولۇشقا مەھكۇمدۇر. بۇ ئايەت يەنە بىزگە ئۇرۇش ۋە جىھادنىڭ ھەقىقىي مەقسىتىنى چۈشەندۈرىدۇ: ئۇ پەقەت مال-دۇنيا ياكى غەنىمەت ئۈچۈن ئەمەس، بەلكى ئاللاھنىڭ كەلىمىسىنى ئۈستۈن قىلىش، ھەق دىننى ئاشكارىلاش ۋە زۇلۇم-سىتەمنى يوقىتىش ئۈچۈندۇر. ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرگە غەلىبە ۋەدە قىلغان، شۇڭا ھەر قانداق قىيىنچىلىق ۋە سىناقلارغا قارىماي، ئاللاھنىڭ ياردىمىگە ۋە ۋەدىسىگە ئىشىنىشىمىز، ئۇنىڭ يولىدا چىداملىق بولۇشىمىز كېرەك.