سوره انفال — آیه 7

معانی کلمات:

• ذات الشوکة: یعنی گروهی که دارای قدرت و شوکت جنگی است؛ مراد کاروان تجاری قریش نبود، بلکه لشکر و نیروی جنگی مشرکان است.
• دابر: به معنای ریشه و آخر چیزی است؛ «قطع دابر» یعنی ریشهکن کردن و نابود کردن کامل.

تفسیر آیه:

ای مؤمنان! به یاد آورید زمانی را که خداوند به شما وعده داد که پیروزی بر یکی از دو گروه (کاروان تجاری ابوسفیان یا لشکر مشرکان به فرماندهی ابوجهل) نصیب شما خواهد شد. شما در آن هنگام مایل بودید که کاروان تجاری بدون جنگ و درگیری به دست شما بیفتد، زیرا آن را آسانتر و کمریسکتر میدیدید و از رویارویی با لشکر مجهز و جنگآور مشرکان هراس داشتید. اما خداوند اراده کرده بود که حق را با دستورات و فرامین خود آشکار و پیروز گرداند و با فراهم کردن زمینهی نبرد، اسلام را عزت بخشد و ریشهی کافران را از بیخ و بن برکند. بنابراین، خداوند شما را به جنگ با لشکر مشرکان هدایت کرد تا بهجای غنیمت آسان کاروان، پیروزی بزرگ و سرنوشتسازی را که مایهی سربلندی اسلام بود، نصیب شما گرداند.

فواید و پیامهای آیه:

• بندگان باید به خواست و تدبیر الهی اعتماد کنند، حتی اگر با میل و خواستهی ظاهری آنان مخالف باشد؛ چه بسا چیزی که ما آن را دشوار و ناخوشایند میدانیم، خیر و برکت عظیمی در آن نهفته باشد.
• خداوند برای یاری دین خود، بندگان مؤمن را وسیله قرار میدهد و آنان را به میدانهایی میبرد که ظاهراً سخت است، اما در باطن عزت و پیروزی حقیقی در آن است.
• این آیه نشان میدهد که پیروزی نهایی از آنِ حق است و خداوند با ارادهی خود، باطل را نابود میکند، هرچند اسباب ظاهری برخلاف آن باشد.
• مؤمن باید رضایت به قضای الهی دهد و بداند که خداوند بهتر از او مصلحت بندگانش را میداند و آنچه را که برای دین و دنیای آنان خیر است، فراهم میسازد.