سوره تکویر — آیه 26

معانی کلمات:

• فَأَيْنَ: پس کجا؟ (برای بیان تعجب و توبیخ)
• تَذْهَبُونَ: میروید، راه میپیمایید (در اینجا به معنای انحراف و دور شدن از حق)

تفسیر آیه:

پس از آنکه خداوند متعال دلایل روشن و قاطعانهای بر صدق قرآن و رسالت پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) بیان فرمود، اکنون با لحنی توبیخی و پرسشی از مشرکان و منکران میپرسد: «پس با این همه دلایل روشن، به کدام سو میروید و از کدام راه میروید؟» این استفهام برای سرزنش و توبیخ است؛ یعنی عقل و اندیشه شما کجا رفته است که با وجود این همه نشانههای آشکار، باز هم قرآن را تکذیب میکنید و از پذیرش حق رویگردان میشوید؟ شما در برابر این حجتهای قاطع، هیچ راه فراری ندارید و هیچ عذر و بهانهای برای شما باقی نمانده است. این قرآن چیزی جز موعظه و پند برای همه جهانیان نیست، برای هر کس که بخواهد راه راست و ایمان را برگزیند. اما هیچکس نمیتواند راه هدایت را انتخاب کند، مگر آنکه خداوند بخواهد و اراده کند؛ چرا که مشیت و اراده خداوند بر همه چیز حاکم است و او پروردگار همه جهانیان است.

فواید و پیامهای آیه:

1. مسئولیتپذیری در برابر حق: انسان پس از رسیدن دلایل روشن، هیچ عذری در برابر خداوند ندارد و باید در برابر حق تسلیم شود.
2. قرآن، هدایتگر همگان: قرآن کتاب هدایت برای تمام بشریت است و هیچکس از شمول هدایت آن محروم نیست.
3. تأکید بر اراده الهی: هدایت و گمراهی در نهایت به مشیت خداوند بستگی دارد، اما انسان با اختیار خود راه را انتخاب میکند.
4. لزوم تفکر و اندیشه: این آیه انسان را به تفکر وادار میکند که در برابر حقایق روشن، راه انحراف را نپیماید و با عقل سلیم تصمیم بگیرد.