Buruc surəsi — Ayə 1

1) Bəzi sözlərin izahı:

• وَالسَّمَاءِ — "And olsun səmaya". Burada Allah Öz qüdrətini göstərmək üçün səmaya and içir.
• ذَاتِ — "sahib olan", "malik olan".
• الْبُرُوجِ — "bürclər". Bürc sözü ərəbcə "bürc" kəlməsinin cəmidir; yüksək, uca və aydın görünən şey deməkdir. Burada ulduzların böyük toplumları, göy cisimlərinin yerləşdiyi mənzillər nəzərdə tutulur.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə səmaya and içir — o səmaya ki, onda saysız-hesabsız ulduzlar, günəşin və ayın hərəkət etdiyi mənzillər, bir-birini əvəz edən bürclər vardır. Bu bürclər həm ucalığı, həm də aydın görünməsi ilə diqqəti cəlb edir. Onların sayı on ikidir və göyün nizamını, Allahın qüdrətini əks etdirir.

Allahın and içməsi Onun istədiyi məxluqatla and içmə hüququndandır; lakin bəndənin Allahdan başqası ilə and içməsi caiz deyil, çünki bu, şirkə aparan bir yoldur. Bu ayə insanı düşünməyə dəvət edir: göyün bu nizamı, ulduzların bu dəqiq hərəkəti kimin qüdrətinin əsəridir? Əlbəttə ki, hər şeyə qadir olan Allahın.

Səmaya and içməklə Allah insanın diqqətini Onun yaratdığı əzəmətli varlıqlara yönəldir ki, bəndə öz Rəbbini tanısın, Onun birliyini dərk etsin və Ona yönəlsin. Bu, qəlbləri yumşaldan, imanı gücləndirən bir çağırışdır. Göyün bu gözəl nizamına baxan insan anlayır ki, belə bir nizamı yaradan yalnız Allahdır — O, hər şeyə qadirdir, hər şeyi görür və hər şeydən xəbərdardır.

3) Dəvət xüsusiyyəti:

Ey insan! Bir an dayan və başını qaldırıb səmaya bax. Oradakı ulduzlar, onların düzümü, gecə-gündüz bir-birini əvəz edən bürclər — hamısı sənin Rəbbinin qüdrətinin nişanəsidir. Bu göy üzü sənə deyir: "Səni yaradan, bu göyü bu qədər gözəl nizamla bəzəyən Allah vardır və O, səni heç vaxt unutmaz." Gəl, bu əzəmətli nizamın Sahibini tanı, Ona iman gətir, Onun yolunda ol. Çünki bu göy üzü kimi sənin qəlbin də Onun zikri ilə nurla dolar, sən də əsl sükunəti və həqiqi xoşbəxtliyi yalnız Allaha yönəlməkdə taparsan.