Ат-Тауба сүрөсү — Аят 6

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• اسْتَجَارَكَ (истижаарака): сага баш калкалоо, коргоо сурады, амандык издеди.
• فَأَجِرْهُ (фа аджирху): ага амандык бер, коргооңо ал.
• مَأْمَنَهُ (маъманаху): анын коопсуз, тынч жайы, өз элине кайтып барып аман боло турган жери.
• لَّا يَعْلَمُونَ (ля яъламун): алар билбейт, илимсиз, Исламдын чындыгын түшүнбөйт.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Эй, пайгамбар, согуш жарыяланган мушриктерден бирөө келип, сенден коргоо жана амандык сураса, анын өтүнүчүн кабыл ал. Ага амандык бер, коргооңо ал. Себеби ал Куранды, Аллахтын сөзүн угуп, Исламдын чындыгын, шарияттын өкүмдөрүн билип алышы керек. Ал Куранды угуп, Исламды таанып алгандан кийин, аны өзү коопсуз боло турган жерине — эгер мусулман болбосо, өз элине, өз жайына — аман-эсен жеткир. Бул буйрук аларга каршы далил орнотуу үчүн берилген. Анткени мушриктер Исламдын чындыгын, анын акыйкатын билбеген наадан коом. Алар билбестиктен улам адашып жүрүшөт. Эгер алар Исламдын чындыгын укса, түшүнсө, балким, аны кабыл алып, туура жолго түшүшөр эле.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Ислам — мээримдүүлүк жана адилеттик дини. Душман болуп согуш жарыяланган адамдарга да амандык берүү, аларды коргоо — Исламдын улуу адеп-ахлагын көрсөтөт. Бул дин зордук-зомбулукту эмес, акыйкатты жана ырайымды үйрөтөт.
• Куран — жүрөктөрдү өзгөртүүчү күчкө ээ. Аятта адамдарга Куранды угузуу, аларга Аллахтын сөзүн жеткирүү аркылуу алардын жүрөгүнө таасир этүү максаты баяндалат. Куранды уккан адам анын акыйкатын түшүнүп, туура жолду таба алат.
• Билбестик — адашуунун себеби. Адамдар Исламды четке кагып, каршы чыкканда, көбүнчө анын чындыгын билбегендиктен улам болот. Эгер аларга Исламдын акыйкаты жеткирилсе, көптөрү туура жолго түшөт. Бул бизге Исламды жакшы сөз менен, акыл-насаат менен таратуу керектигин үйрөтөт.
• Ислам — илим жана түшүнүү дини. Аят адамдарды ой жүгүртүүгө, үйрөнүүгө, изилдөөгө чакырат. Исламды кабыл алуу үчүн аны терең түшүнүү, изилдөө зарыл. Бул дин сабатсыздыкты эмес, билимди жана акылды урматтайт.
• Пайгамбардын (с.а.в.) үлгүсү. Пайгамбар Мухаммад (с.а.в.) душмандарына да адилеттүү, мээримдүү мамиле кылган. Бул анын улуу адеп-ахлагын жана Исламдын сулуулугун көрсөтөт. Биз да анын үлгүсүнө ээрчип, адамдарга жакшылык кылып, Исламдын сулуу жүзүн көрсөтүшүбүз керек.

Бул аят бизге Исламдын чыныгы жүзүн — мээримдүүлүк, адилеттик, илим жана кечиримдүүлүк дини экенин көрсөтөт. Куранды окуп, түшүнүп, анын акыйкатын башкаларга жеткирүү — ар бир мусулмандын милдети.