Tavba surasi — Oyat 6

Kalimalarning ma'nolari:

• استجارك – sendan panoh va himoya so‘rasa.
• فأجره – unga panoh ber, xavfsizlik va’da qil.
• مأمنه – uning o‘zi xavfsiz bo‘ladigan joyi, ya’ni o‘z qavmi va yurti.

Tafsir:

Agar mushriklardan biror kishi, qoni va moli halol qilinganlar toifasidan bo‘lsa-da, sendan panoh so‘rasa va o‘zini xavfsizlikka olishni istasa, ey Rasululloh, uning iltimosini qabul qil va unga panoh ber. Unga Qur’on tilovatini eshittirish imkonini yarat, toki u Allohning kalomini tinglab, Islomning haqiqatlarini bilib olsin. So‘ngra, agar u iymon keltirmasa ham, uni o‘zi xavfsiz bo‘ladigan joyiga, ya’ni o‘z qavmi va vataniga yetkazib qo‘y. Bu islomning rahm-shafqati va odamlarni hidoyatga chorlashdagi yuksak odobidir. Chunki bu mushriklar Allohning dinini bilmaydigan qavmdirlar; ular Qur’onni eshitib, haqiqatni anglab yetishlari mumkin. Shuning uchun ularga Qur’onni eshittirish va ularni xavfsiz joyiga qaytarish — hujjatni to‘liq qilish va ularning jaholatini bartaraf etish vositasi bo‘ladi.

Foydalar:

• Islom dini zo‘ravonlik va qasos din emas, balki rahm-shafqat va hikmat dinidir. Hatto dushmanga ham haqiqatni yetkazish uchun imkoniyat beriladi.
• Qur’on tilovati qalblarga ta’sir qiluvchi eng kuchli da’vat vositasidir; shuning uchun uni eshittirish orqali ko‘plab qalblar yumshashi mumkin.
• Musulmonlarga o‘z ahdiga vafo qilish, bergan va’dasini bajarish va hatto dushmanga nisbatan ham xavfsizlik kafolatini berish o‘rgatiladi.
• Bu oyat Islomning inson huquqlariga bo‘lgan hurmatini ko‘rsatadi: har bir inson haqiqatni eshitish va o‘z ixtiyori bilan tanlash huquqiga ega.
• Da’vatda sabr va yumshoqlik, shoshilmasdan hikmat bilan ish tutish — musulmonning axloqidandir.