Ат-Тауба сүрөсү — Аят 74

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• يَحْلِفُونَ – ант ичишет.
• كَلِمَةَ الْكُفْرِ – каапырлык сөз, ыймандан чыгаруучу сөз.
• هَمُّوا – ниет кылышты, ойлошту.
• مَا لَمْ يَنَالُوا – кол жеткире албаган нерсени.
• نَقَمُوا – жек көрүштү, айыпташты, жазгырышты.
• أَغْنَاهُمُ – бай кылды.
• يَتَوَلَّوْا – жүз бурушат, баш тартышат.
• وَلِيٍّ – жардам берүүчү, коргоочу дос.
• نَصِيرٍ – жардамчы, колдоочу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Мунафыктар (эки жүздүүлөр) Аллахтын аты менен ант ичип: «Биз Расулга жана мусулмандарга каршы эч кандай жаман сөз айткан жокпуз» – деп жалган айтышат. Чындыгында алар каапырлык сөздү айтышты, башкача айтканда Пайгамбарга тил тийгизип, динибизди айыпташты. Ошентип, алар мусулман болуп көрүнгөндөн кийин кайра каапырлыкка кайтышты. Алар Пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламаттыгы болсун) каршы жамандык кылууну ойлошту, бирок Аллах аларга мунун ишке ашырылышына жол бербеди.

Алардын мусулмандарга каршы ичи тардык кылып, жек көрүүсүнүн себеби эмне? Алардын жек көргөн нерсеси – Аллах Таала аларга Өз жакшылыгы менен байлык бергени гана. Башкача айтканда, Мадинага Пайгамбар келгенге чейин алар жакырчылыкта жашашкан, ал эми Пайгамбар келгенден кийин Аллах аларга байлык жана молчулук берди. Мына ушул жакшылыкты алар жек көрүштү – бул алардын акылсыздыгы жана адашуусу.

Эгер алар мунафыктыктан жана каапырлыктан тообо кылып, чын ыкластан Исламга кайтышса, бул алар үчүн эң жакшы нерсе. Ал эми эгер алар тообо кылуудан баш тартып, каапырлыктарында жана эки жүздүүлүктөрүндө туруп алса, Аллах аларды дүйнөдө да, акыретте да кыйноочу азап менен азаптайт. Дүйнөдө – мусулмандардын колу менен өлтүрүлүү жана туткунга түшүү аркылуу, акыретте – тозоктун оту менен. Жер бетинде аларды азаптан куткара турган жана коргой турган бир да дос, бир да жардамчы болбойт.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Чындык ар дайым жеңет: Мунафыктар кандай гана ант ичип, жалган айтышпасын, Аллах алардын жашыруун сырларын ачып берет. Бул Исламдын чындык дини экенин жана Аллах аны коргой турганын көрсөтөт.
• Тообо эшиги ар дайым ачык: Аятта «Эгер тообо кылышса, бул алар үчүн жакшы» деп айтылган. Бул Аллахтын ырайымынын кенендигин жана каапырлыктан кийин да тообо кылган адамдын кечирилерин билдирет. Ислам – үмүт жана кечирим дини.
• Байлык жана жакшылык Аллахтан: Алардын жек көргөн нерсеси – Аллахтын берген байлыгы болгон. Бул бизге Аллах берген жакшылыктарды баалап, шүгүр кылууну үйрөтөт. Ислам – шүгүр жана ыраазычылык дини.
• Аллах Өз динин коргойт: Пайгамбарга каршы жамандык ойлогондорго Аллах мүмкүнчүлүк бербейт. Бул Исламдын кудуретинин жана Аллахтын коргоосунун далили.
• Акырет – акыйкат: Дүйнөдө азаптан кутулуп кеткендер да акыретте Аллахтын алдында жооп берет. Бул адилеттик дини экенин көрсөтөт.

Ушундайча, бул аят бизге Исламдын чындык, ырайым, адилеттик жана шүгүр дини экенин түшүндүрөт. Аллахка тообо кылып, Анын берген жакшылыктарына шүгүр кылсак, биз үчүн эң жакшысы болот.