Adiyat surəsi — Ayə 1

Söz izahı:

• وَالْعَادِيَاتِ (vəl-adiyati): Sürətlə qaçan atlar. Burada Allah yolunda düşmənə doğru qaçan atlar nəzərdə tutulur.
• ضَبْحًا (dəbhən): Atların qaçarkən nəfəsindən çıxan səs, təngnəfəslik səsi.

Ayənin təfsiri:

Allah-Təala bu ayədə sürətlə qaçan atlara and içir — elə atlara ki, onlar Allah yolunda düşmənə tərəf qaçır və bu zaman nəfəslərinin səsi eşidilir. Bu, atların nə qədər sürətlə getdiyini göstərən bir mənzərədir.

Burada diqqət yetirməli olduğumuz çox mühüm bir məsələ var: and içmək yalnız Allaha məxsusdur. Allah Öz məxluqatından istədiyi ilə and içə bilər, lakin bəndələr üçün yalnız Allahın adı ilə and içmək caizdir. Başqa heç bir şeylə and içmək caiz deyil, çünki bu, şirkə aparan bir əməldir.

Bu ayə bizə həm də cihad ruhunu, Allah yolunda səy göstərməyin əzəmətini xatırladır. Atların belə Allah yolunda canını ortaya qoyub qaçması, möminin də öz canı, malı və vaxtı ilə Allah yolunda çalışması üçün bir nümunədir. Uca Allah bu sürətli, təngnəfəs qaçan atlarla and içərək, onların sahiblərinin səmimiyyətinə və cihadındakı əzmkarlığına diqqətimizi çəkir.

Ey insan! Bir düşün: atlar belə, öz sahiblərinin əmrinə tabe olub Allah yolunda qaçırlarsa, bəs sən nə üçün Quranın çağırışına qulaq asmırsan? Allah səni Öz kitabı ilə şərəfləndirdi, sənə hidayət yolu göstərdi. Gəl, bu dəvətə cavab ver, Quranı oxu, mənasını dərk et və onun işığı ilə həyatını nurlandır. Bil ki, Allah yolunda atılan hər addım, çəkilən hər əziyyət boşa getməz — Uca Allah onların hamısını qeydə alır və əvəzini bol-bol verir.