Аль-Хумаза сүресі — Аят 5

1. Сөздердің мағынасы:

• وَمَا أَدْرَاكَ: «Сені не хабардар етті?» — яғни, бұл нәрсенің шын мәнісін саған кім білдірді? Бұл сұрақ арқылы Алла Тағала адам баласының білімінің шектеулі екенін, ал бұл нәрсенің қаншалықты қорқынышты екенін ұғындырады.
• الْحُطَمَةُ: «Хутама» — «ұсақтаушы», «талқандаушы» деген мағынаны білдіреді. Бұл — тозақ отының бір атауы. Ол өзіне тасталған нәрсенің бәрін ұсақтап, жоқ қылып жібереді.

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, Пайғамбар, сен білесің бе, «Хутама» деген не? Бұл — Алла Тағаланың атынан ескертілген, адам баласының ой-санасынан асып түсетін қорқынышты нәрсе. Ол — тозақтың оты, оған лақтырылған әрбір нәрсені ұсақтап, талқандап, жойып жіберетін қаһарлы азап мекені. Бұл сұрақтың өзі адамды ойландыруға, сол оттың қаншалықты қорқынышты екенін сезінуге шақырады. Адамзаттың білімі мен түсінігі оның шын мәнісін толық қамти алмайды, себебі ол — Алла Тағаланың әділ жазасының бір көрінісі.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Бұл аят адамды ойлануға, өз іс-әрекеттерінің салдарын ескеруге шақырады. Тозақ отының атының өзі оның қаншалықты қорқынышты екенін білдіреді.
• Алла Тағала адамдарды ескерту арқылы оларға мейірімділік танытады: қорқынышты жазаны еске салу — адамды жақсылыққа бұрудың бір жолы.
• Ислам діні адамды жауапкершілікке шақырады, әрбір іс үшін есеп беру бар екенін ұғындырады.
• Құран Кәрімнің әдеби көркемдігі мен әсерлілігі: «Сені не хабардар етті?» деген сұрақ арқылы адамның жүрегіне қорқыныш пен ой салынады, бұл — Құранның кереметтігінің бір көрінісі.
• Бұл аят мұсылманды тозақтан қорқып, жақсылыққа ұмтылуға, Алланың разылығын іздеуге баулиды. Ислам — адамды қорқыту арқылы емес, саналы түрде жақсылыққа бастайтын дін.