Huməzə surəsi — Ayə 5

وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحُطَمَةُ

Sözlərin izahı:

• وَمَا أَدْرَاكَ: "Sənə nə bildirdi?" — bu ifadə ərəb dilində təəccüb və böyütmə mənası daşıyır. Yəni: "Sən bu şeyin nə qədər dəhşətli olduğunu tam dərk edə bilərsənmi?"
• الْحُطَمَةُ: "Hutəmə" — hər şeyi əzib-dağıdan, qırıb məhv edən deməkdir. Bu, Cəhənnəmin adlarından biridir.

Ayənin təfsiri:

Ey Peyğəmbər! Sənə elə bir xəbər verilir ki, onun həqiqətini tam şəkildə anlamaq insan ağlının gücündən üstündür. Bu "Hutəmə" — yəni hər şeyi əzib məhv edən o od — elə bir dəhşətli azabdır ki, ona atılan hər şeyi parçalayıb yox edir. Sən bu odun nə qədər qorxunc və nə qədər şiddətli olduğunu bilirsənmi?

Bu ayə insanı düşünməyə çağırır: əgər bu dünyada Allahın əmrlərindən üz çevirib, mal-dövlət yığıb başqalarını təhqir edənlərin axırı belə bir od olacaqsa, onda biz həyatımızı necə qurmalıyıq? Allah bizə bu ayə ilə xəbərdarlıq edir ki, günahlardan uzaq duraq və Onun rəhmətinə sığınaq.

Bu od təkcə cismi deyil, həm də ruhi bir əzabdır — insanın qəlbinə, vicdanına işləyən, heç vaxt bitməyən bir peşmançılıq və əzab-əziyyətdir. Allah bu ayə ilə bizə Öz ədalətini və qüdrətini xatırladır: heç bir zülm, heç bir haqsızlıq cavabsız qalmayacaq.

Gəlin bu xəbərdarlığı ciddi qəbul edək, bir-birimizə yaxşılıq edək, bir-birimizi təhqir etməkdən, lağ etməkdən uzaq duralım. Çünki Allahın əzabı şiddətlidir, amma Onun bağışlaması da genişdir — tövbə edənləri bağışlayar. Bu ayə bizə həm qorxu, həm də ümid dərsi verir: qorxu — əzabdan, ümid — Allahın rəhmətindən.