کہف سۈرىسى — ئايەت 82

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• الْجِدَارُ: تام، دېۋار.
• غُلَامَيْنِ: ئىككى بالىغا (بۇ يەردە ياش ئوغۇل بالىلارنى كۆرسىتىدۇ).
• يَتِيمَيْنِ: ئاتا-ئانىسىدىن ئايرىلغان ئىككى يېتىمگە.
• كَنزٌ: يەر ئاستىغا كۆمۈلگەن مال-مۈلۈك، خەزىنە.
• أَشُدَّهُمَا: ئۇلارنىڭ بالاغەت يېشىغا يېتىشى، چوڭ بولۇشى.
• رَحْمَةً: مېھرىبانلىق، ئىلتىپات.
• تَأْوِيلُ: ئەسلى مەنىسى، ئاقىۋىتى، يېشىلىشى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇسا! سەن مېنىڭ ئەگرى تامنى تۈزلىگەنلىكىمنى ئىنكار قىلغان ئىدىڭ. ئەمدى ئۇنىڭ ھېكمىتىنى ئاڭلا: ئۇ تام شەھەردىكى ئىككى يېتىم بالىنىڭ ئىدى. ئۇلارنىڭ ئاتىسى ۋاپات بولۇپ، ئۇلار يېتىم قالغان ئىدى. ئۇ تامنىڭ ئاستىدا ئۇ ئىككى بالىغا تەۋە بولغان خەزىنە — يەنى ئالتۇن-كۈمۈش قاتارلىق مال-مۈلۈك كۆمۈلگەن ئىدى. ئۇلارنىڭ ئاتىسى ياخشى، تەقۋادار، سالىھ بىر كىشى ئىدى. پەرۋەردىگارىڭ ئۇلارنىڭ بالاغەت يېشىغا يېتىپ، كۈچ-قۇۋۋەتكە ئىگە بولۇشىنى، ئاندىن ئۆز خەزىنىسىنى يەر ئاستىدىن ئېلىپ چىقىشىنى ئىرادە قىلدى. ئەگەر تام ھازىر ئۆرۈلۈپ چۈشسە ئىدى، ئۇلارنىڭ خەزىنىسى ئاشكارىلىنىپ، زايە بولۇپ كېتەتتى. بۇ ئىش پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن ئۇلارغا قىلىنغان بىر رەھمەت-مېھرىبانلىق ئىدى. ئۇلارنىڭ ئاتىسىنىڭ سالىھلىقى سەۋەبىدىن ئاللاھ ئۇلارنى ۋە ئۇلارنىڭ مېلىنى قوغداپ ساقلىدى. ئى مۇسا! مەن قىلغان بۇ ئىشلارنى ئۆزۈمنىڭ خاھىشىم ۋە ئىختىيارىم بىلەن قىلمىدىم، بەلكى ئاللاھنىڭ بۇيرۇقى ۋە ئىلھامى بىلەن قىلدىم. سەن كۆرگەن ئۇ ئىشلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ ھۆكمى ۋە ھېكمىتى ئاساسىدا ئېلىپ بېرىلغان ئىدى. مانا بۇ سەن سەۋر قىلالماي، ئىنكار قىلغان ئىشلارنىڭ ئەسلى مەنىسى ۋە ئاقىۋىتىدۇر.

3) دەۋەت ۋە نەسىھەت:

ئەزىز قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە ناھايىتى مۇھىم بىر ساۋاق بېرىدۇ: سالىھ ئاتا-ئانىنىڭ پەرزەنتلىرىگە بولغان تەسىرى پەقەت ئۇلار ھايات ۋاقتىدىلا ئەمەس، بەلكى ئۇلار ۋاپات بولغاندىن كېيىنمۇ داۋاملىشىدۇ. ئاللاھ تائالا بىر سالىھ بەندىسىنىڭ ئەۋلادلىرىنى ۋە ئۇلارنىڭ مېلىنى قوغدايدۇ. شۇڭا بىز ھەممىمىز ئاللاھقا تەقۋادار بولۇپ، سالىھ ئەمەللەرنى قىلىشىمىز كېرەك. شۇنداقلا، بىز ھاياتتا كۆرگەن، چۈشەنمىگەن ئىشلارغا ئالدىراپ ھۆكۈم چىقارماسلىقىمىز، بەلكى ئاللاھنىڭ ھېكمىتىگە تەسلىم بولۇشىمىز لازىم. ئاللاھنىڭ ھەر بىر ئىشىدە بىر ھېكمەت بار، بىز ئۇنى ھەممە ۋاقىت چۈشىنەلمەسلىكىمىز مۇمكىن. پەرۋەردىگارىمىز بىزنى سەۋرلىك، چىداملىق ۋە ئۇنىڭ ھۆكمىگە رازى بولىدىغان سالىھ بەندىلەردىن قىلسۇن!