بقرہ سۈرىسى — ئايەت 111

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• هُودًا: يەھۇدىيلار، يەنى يەھۇدىي دىنىغا ئەگەشكۈچىلەر.
• نَصَارَىٰ: ناسارالار، يەنى ئىنجىلغا ئەگەشكۈچى خىرىستىيانلار.
• أَمَانِيُّهُمْ: ئۇلارنىڭ قۇرۇق ئارزۇلىرى، ئاساسسىز ئۈمىدلىرى.
• بُرْهَانَكُمْ: سىلەرنىڭ دەلىلىڭلار، پاكىتىڭلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

يەھۇدىيلار ۋە ناسارالار ھەر قايسىسى جەننەت پەقەت ئۆز گۇرۇھىغىلا خاس، باشقىلار ھەرگىز كىرەلمەيدۇ، دەپ دەۋا قىلدى. يەھۇدىيلار: «جەننەتكە پەقەت يەھۇدىي بولغانلارلا كىرىدۇ» دېسە، ناسارالار: «جەننەتكە پەقەت ناسارا بولغانلارلا كىرىدۇ» دېدى. بۇ ئۇلارنىڭ پۈتۈنلەي ئاساسسىز، ھېچقانداق دەلىل-پاكىتقا تايانمىغان قۇرۇق ئارزۇسى ۋە بىكار ئۈمىدىدۇر. ئى پەيغەمبەر، ئۇلارغا جاۋاب بېرىپ ئېيتقىنكى: «ئەگەر سىلەرنىڭ دەۋايىڭلار راست بولسا، ئۇنداقتا دەلىلىڭلارنى كەلتۈرۈڭلار!» يەنى ئاللاھ تائالا ھەر قانداق دەۋانى دەلىل-پاكىت بىلەن ئىسپاتلاشنى تەلەپ قىلىدۇ، قۇرۇق دەۋا ۋە ئاساسسىز ئارزۇ بىلەن ھەقىقەت ئىسپاتلانمايدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئىسلام دىنى ھەر قانداق ئىشەنچ ۋە دەۋانى دەلىل-پاكىتقا تايىنىشقا چاقىرىدۇ، ئاساسسىز دەۋا ۋە قۇرۇق ئارزۇنى رەت قىلىدۇ.
• جەننەتكە كىرىش مەلۇم بىر مىللەت ياكى گۇرۇھقا خاس ئەمەس، بەلكى ئاللاھقا ئىمان ئېيتىپ، ئۇنىڭ ئەمرلىرىنى ئورۇنداپ، پەيغەمبەرلىرىگە ئەگەشكەن ھەر بىر ئادەمگە ئوچۇقتۇر.
• بۇ ئايەت مۇسۇلمانلارغا ھەقىقەتنى ئىزدەشتە ھەمىشە ئىلمىي ۋە ئەقلىي ئاساسقا تايىنىشنى، ھەر قانداق دەۋانى دەلىل بىلەن تەكشۈرۈشنى ئۆگىتىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارنى ھەقىقەتكە ئوچۇق قەلب بىلەن يۈزلىنىشكە، تەسەببۇر ۋە تار كۆز قاراشتىن يىراق تۇرۇشقا تەرغىب قىلىدۇ.