Sure Bakara — Ayet 111

Kelime Anlamları:

• Hûden: Yahudi olan kimse. (Yahudilerin çoğulu "hûd"dur; "hâid" kelimesinin çoğuludur.)
• Nasârâ: Hristiyanlar.
• Emâniyyühüm: Onların kuruntuları, asılsız temennileri, batıl arzuları.
• Hâtû: Getirin, ortaya koyun. (Aslı "âtû"dur; "getirin" anlamına gelir.)
• Bürhân: Kesin ve aydınlatıcı delil, kanıt.

Tefsir:

Bu ayet-i kerimede Yüce Rabbimiz, Ehl-i Kitap'ın (Yahudi ve Hristiyanların) iddialarını haber veriyor ve onların bu asılsız davalarını çürütüyor. Onların her biri, cennetin yalnızca kendilerine ait olduğunu, oraya başkalarının giremeyeceğini iddia ediyorlardı. Yahudiler, "Cennete ancak Yahudi olanlar girecek" diyor; Hristiyanlar ise, "Hayır, cennete ancak Hristiyan olanlar girecek" diyorlardı. Her iki taraf da bu iddialarında son derece katı ve inatçıydı.

Yüce Allah, bu iddiaların hiçbir gerçekliğe dayanmadığını, sadece onların kuruntuları ve batıl temennileri olduğunu bildiriyor. Onlar, Allah'ın rahmetini ve cennetini sanki kendi tekelindeymiş gibi paylaştırmaya kalkışıyorlardı. Oysa cennet, Allah'ın dilediğine bahşedeceği bir lütuftur; kimsenin soyu, milliyeti veya dini aidiyeti tek başına kurtuluş sebebi değildir. Kurtuluş, ancak Allah'a iman etmek, O'nun emirlerine uymak ve O'nun rızasını kazanmakla mümkündür.

Allah Teâlâ, Peygamber Efendimiz'e (sallallahu aleyhi ve sellem) hitaben, bu iddia sahiplerine şöyle demesini emrediyor: "Eğer bu iddianızda samimi ve doğru sözlü iseniz, ortaya delilinizi, kanıtınızı getirin!" Bu, onlara yöneltilmiş açık bir meydan okumadır. Çünkü onların bu iddialarını destekleyen ne akli bir delil ne de ilahi bir kitap vardır. Bu söz, aynı zamanda tüm insanlığa bir ders niteliğindedir: Din konusunda konuşurken, iddialarımızı delillere dayandırmalıyız. Hele ki cennet ve cehennem gibi büyük meselelerde, sadece atalarımızdan duyduğumuz veya kendi arzularımıza uygun gelen sözlere değil, Allah'ın kitabına ve Resulünün sünnetine dayanmalıyız.

Sevgili kardeşlerim! Bu ayet bize, kurtuluşun yalnızca bir isim veya aidiyetle olmadığını, gerçek iman ve salih amelle olduğunu öğretir. Allah katında değerli olan, hangi milletten veya hangi gruptan olduğumuz değil; O'na ne kadar samimi kul olduğumuzdur. Bu vesileyle Rabbimizden niyazımız, bizi dosdoğru yoldan ayırmaması, kalplerimizi imanla, amellerimizi salih amellerle süslemesi ve bizleri cennetine layık kullarından eylemesidir. Unutmayalım ki, kurtuluşun yolu, Allah'ın rahmetine ve rızasına talip olmaktan geçer; O'nun kapısından başka kapı yoktur.